읽기› 권 5› 여주인의 노새와 음탕한 짓을 하던 여종의 이야기. 그녀는 염소나 곰처럼 사람의 음탕한 짓을 가르쳤고, 노새의 성기에 수박을 끼워 넣어 도를 넘지 않게 했다. 여주인은 그것을 알았지만, 수박의 작은 점을 보지 못했다. 여주인은 핑계를 대어 여종을 먼 곳으로 보내고, 수박 없이 노새와 결합하여 수치스럽게 죽었다. 여종은 늦게 돌아와 “오 내 사랑, 오 내 눈을 밝히는 이여! (노새의) 성기는 보았지만 수박은 보지 못했고, 남성의 것은 보았지만 그 다른 것은 보지 못했다. 모든 부족한 것은 저주받았다(كل ناقص ملعون)”고 통곡했다. 즉, 모든 부족한 시선과 이해는 저주받았다는 뜻이다. 그렇지 않으면 육체의 부족함이 명백한 자들은 자비로운 자들이며 저주받은 자들이 아니다. “맹인에게는 곤란이 없다(لیس علی الاعمی حرج)”는 구절을 읽어라. 이것은 곤란의 부정, 저주의 부정, 질책과 분노의 부정이다.› 대구 1419
M5:1419 — کیر دیدی همچو شهد و چون خبیص / آن کدو را چون ندیدی ای حریص؟
M5:1419
의미 · به زبانِ تو — 당신의 언어 · AI
ای انسان آزمند، تو فقط ظاهر جذاب و لذتبخش چیزها را میبینی و از باطن خطرناک و شرط لازم برای مهار آن غافل میمانی.
این بیت بخشی از نوحهی کنیزک بر سر جنازهی بانوی (خاتون) خانه است. خاتون با دیدن رابطهی پنهانی کنیزک با خر، تنها جنبهی شهوانی و لذتبخش ماجرا را دید و از «کدو» که کنیزک برای کنترل و ایمنی به کار میبرد، غافل ماند. این غفلت که از حرص و شهوت کورکورانه سرچشمه میگرفت، به قیمت جانش تمام شد.
مولانا از این داستان جسورانه و تکاندهنده استفاده میکند تا یک اصل مهم عرفانی و اخلاقی را بیان کند: خطر تقلید ظاهری و سطحی از اهل معرفت. خاتون نماد سالک ناپختهای است که تنها صورت و ظاهر اعمال یک «استاد» (در اینجا کنیزک) را میبیند و بدون درک حقیقت و رازِ (سِرّ) درونی آن، شتابزده دست به تقلید میزند. او «کیر» را که نماد جاذبهی دنیوی و لذت آنی است، میبیند اما «کدو» را که نماد معرفت، احتیاط، و شرط باطنیِ لازم برای مهار آن نیروست، نمیبیند.
صفت «حریص» در اینجا کلیدی است. حرص و آز، چشم باطن انسان را کور میکند و او را از دیدن جزئیات حیاتی و خطرات پنهان باز میدارد. این بیت هشداری است به همه کسانی که در هر زمینهای - چه معنوی و چه دنیوی - تنها به پوستهی شیرین و فریبندهی امور توجه میکنند و از مغز تلخ یا شرط لازم آن غافل میمانند.
- خبیص
- نوعی حلوا یا شیرینی که از خرما و روغن درست میکردند.
- حریص
- آزمند، طمعکار، بسیار مشتاق.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.