읽기› 권 5› 큰 섬에 홀로 있는 소의 이야기. 알라께서는 그 큰 섬을 소의 먹이가 될 풀과 꽃들로 가득 채우신다. 밤이 되면 그 소는 모든 것을 먹고 산만큼 살찌게 된다. 밤이 되면 그는 근심과 두려움으로 잠을 이루지 못한다. “온 들판을 다 먹어버렸는데, 내일 무엇을 먹을까?” 이 근심으로 그는 여위게 된다. 다음 날 아침, 그는 어제보다 더 푸르고 무성해진 들판을 보게 된다. 다시 먹고 살찌게 되고, 밤이 되면 다시 같은 근심에 사로잡힌다. 그는 수년 동안 이러한 일을 겪으면서도 믿지 못한다.› 대구 2861
M5:2861 — نفس آن گاوست و آن دشت این جهان / کاو همی لاغر شود از خوف نان
M5:2861
의미 · به زبانِ تو — 당신의 언어 · AI
مولانا در این بیت، تمثیل گاو و مرتع را تفسیر میکند: نفسِ انسان مانند آن گاو است و این جهان همچون آن جزیره، که نفس به خاطر ترس از تمام شدن روزی، دائماً در اضطراب و نگرانی به سر میبرد.
این بیت، گرهگشایی تمثیل «گاو در جزیره» است که مولانا در بخش ۱۲۵ دفتر پنجم مطرح میکند. او به صراحت میگوید که آن گاو، نماد «نفس» (nafs) یا همان جنبهٔ حیوانی و خواستههای سیریناپذیر وجود انسان است و آن دشت پهناور و پر از علف، نماد این «جهان» و نعمتهای مادی آن است.
نکتهٔ اصلی داستان این است که گاو هر روز از نعمتهای فراوان جزیره میخورد و فربه میشود، اما شبهنگام از ترس اینکه فردا چه خواهد خورد، از غصه لاغر و ضعیف میشود. این چرخه سالهاست که تکرار میشود و گاو با وجود تجربهٔ مکررِ لطف خداوند و پر شدن دوبارهٔ دشت، هرگز به رزاق بودن او اعتماد نمیکند. مولانا این حالت را به وضعیت انسانهایی تشبیه میکند که با وجود برخورداری همیشگی از روزی و نعمت، دائماً نگران آینده و «ترس از نان» هستند. این «خوف نان» نماد تمام اضطرابهای ما برای تأمین آیندهٔ مادی است؛ ترسی که مانع از آرامش و توکل میشود و انسان را، همچون آن گاو، در چرخهای از حرص و نگرانی اسیر میکند.
- نفس
- در عرفان، به جنبهٔ حیوانی و غریزی وجود انسان گفته میشود که منشأ خواستههای مادی و شهوانی است.
- کاو
- مخفف «که او».
- همی
- پیشوندی برای استمرار فعل در فارسی قدیم، معادل «مداوم، پیوسته».
- خوف
- ترس، بیم، وحشت.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.