읽기 권 6 무스타파(그에게 평화가 있기를)께서 시디끄(그에게 하나님이 만족하시기를)에게 당부하시길, “빌랄을 살 때, 그들은 분명히 고집을 부려 값을 올릴 것이고, 그의 값을 높이려 할 것이오. 이 미덕에 나를 동참시키고 나의 대리인이 되시오. 그리고 값의 절반을 나에게서 받으시오.” 대구 1004

M6:1004 — مر خران را هیچ دیدی گوش‌وار / گوش و هوش خر بود در سبزه‌زار

مر خران را هیچ دیدی گوش‌وارگوش و هوش خر بود در سبزه‌زار
✦ 이 베이트를 한국어로 렌더링

M6:1004

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — 그의 녹음된 마스나비 강의에서

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: آیا هرگز الاغ‌ها را با گوشواره دیده‌ای؟ گوش و هوش الاغ تنها در گرو سبزه‌زار است. معنا: این بیت با یک پرسش بلاغی بیان می‌کند که حیوانات، بر خلاف انسان‌ها، قابلیت درک و ارزش‌گذاری زیورآلات و امور نمادین را ندارند؛ تمام حواس و توجه آن‌ها محدود به تأمین نیازهای اولیه و محسوس است.

شرح

مولانا در اینجا به یکی از عمیق‌ترین تفاوت‌های هستی‌شناختی میان انسان و حیوان می‌پردازد؛ تفاوتی که جوهر «انسانیت» ما را آشکار می‌سازد. پرسش از گوشواره نداشتن خر، صرفاً یک ملاحظهٔ ظاهری نیست، بلکه پرده از ناتوانی حیوان در «اعتبار کردن» برمی‌دارد. حیوان قادر نیست چیزی را «به منزلهٔ» چیز دیگری بگیرد، یا ارزشی نمادین به آن ببخشد. گوش و هوش خر در گرو سبزه‌زار است، یعنی تمام ادراکات و تمایلاتش در حیطهٔ نیازهای حیوانی، بقا، و محسوسات طبیعی محدود می‌شود. او مروارید را از یک تکه سنگ‌ریزه تمیز نمی‌دهد، نه از آن رو که نادان است، بلکه چون فاقد قوّهٔ «اعتبار» است. از دیدگاه من، این دقیقا همان نقطه‌ای است که ماکس وبر در تمایز میان علوم طبیعی و علوم انسانی به آن اشاره می‌کند: عملی مانند رأی دادن، در عالم طبیعت صرفاً انداختن یک تکه کاغذ در صندوق است، اما انسان به آن «معنای رأی دادن» را اعتبار می‌کند. این اعتبار کردن، ریشهٔ زبان، اخلاق، دین، و تمامی فرهنگ بشری است. زینت، هر چند ظاهری، یکی از همین اعتبارات است؛ ما سنگی را زیبا می‌شماریم و به خود می‌آویزیم، چرا که «اعتبار زیبایی» به آن داده‌ایم. این قابلیت از نفس ناطقهٔ آدمی برمی‌آید؛ همان نَفْسی که در قرآن، در سورهٔ تین، به «اَحسن تقویم» بودن ستوده شده است. حیوان چون فاقد این نفس ناطقه و این توان اعتبارگری است، از هرگونه زینت و دلالت‌گذاری برتر بی‌بهره است و از این رو، هرگز گوشواره‌ای به گوش نمی‌کند.

نکات کلیدی

  • فرق بنیادین انسان و حیوان در قابلیت «اعتبار کردن» یا ارزش‌گذاری نمادین است.
  • حیوانات، برخلاف انسان‌ها، به زینت و ارزش‌های نمادین بی‌اعتنا هستند و تنها به نیازهای مادی و محسوس می‌پردازند.
  • «اعتبار کردن» (دهش معنا و ارزش) ریشهٔ زبان، آیین‌ها، و کل علوم انسانی است و عالم حیوانی فاقد آن است.
  • انسان با «نفس ناطقه» خود، اشیا را فراتر از ذات مادی‌شان به معنا و ارزش می‌رساند؛ ویژگی‌ای که در حیوانات غایب است.
  • عدم زینت‌پذیری حیوان، نشانه‌ای از نبود شعور اعتباری و نمادین در آنهاست.
  • آفرینش انسان در «احسن تقویم» او را شایستهٔ این ادراک و توانایی فراحیوانی و اعتبارگری کرده است.

Sources: d6-s21 · 00:54:29 d6-s21 · 00:57:30 d6-s21 · 01:00:00 s02 [Master Understanding] s10 [Master Understanding]

به زبانِ تو — 당신의 언어 · AI

Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited

Your conversation stays on this device unless you share it.

What readers asked

No questions shared yet — yours could be the first.