읽기 권 6 무스타파(그에게 평화가 있기를)께서 시디끄(그에게 하나님이 만족하시기를)에게 당부하시길, “빌랄을 살 때, 그들은 분명히 고집을 부려 값을 올릴 것이고, 그의 값을 높이려 할 것이오. 이 미덕에 나를 동참시키고 나의 대리인이 되시오. 그리고 값의 절반을 나에게서 받으시오.” 대구 1021

M6:1021 — در خلای گوش باد جاذبش / مدرک صدق کلام و کاذبش

در خلای گوش باد جاذبشمدرک صدق کلام و کاذبش
✦ 이 베이트를 한국어로 렌더링

M6:1021

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — 그의 녹음된 마스나비 강의에서

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: در فضای میان تهی گوش، هوای جذب‌کننده‌اش (عامل فیزیکی دریافت صوت) است که صدق و کذب کلام را درمی‌یابد. معنا: این بیت بیان می‌دارد که ادراک حقیقت و دروغ سخن، هرچند از طریق ابزار فیزیکی گوش صورت می‌گیرد، اما این ابزار تنها مقدمه‌ای برای درک عمیق‌تر و باطنی نفس است.

شرح

مولانا در این بیت، در ادامهٔ توصیف پدیده‌های طبیعی که «روپوشی» بر حقیقت باطنی‌اند، به مکانیسم ادراک صوتی می‌پردازد. او با تکیه بر نظریات طب و فیزیولوژی کهن، همچون آنچه ابن سینا مطرح می‌کرد، اشاره می‌کند که در گوش میانی ما هوایی ساکن وجود دارد که با تحریک هوای بیرونی به جنبش درآمده و موجب ادراک صوتی می‌شود. اما نکتهٔ اساسی مولانا، و البته من، این است که این فرایند فیزیکی، هرچند لازم و ضروری، تنها «مقدمهٔ امر» و «پوششی» (روپوش) بر حقیقت ادراک است. ادراک اصلی و عمیق‌تر، فارغ از این دستگاه‌های ظاهری صورت می‌گیرد. به تعبیر فلسفی‌تر، این دیدگاه به نظریهٔ ملاصدرا دربارهٔ «قیام صدوری» ادراکات به نفس نزدیک می‌شود، در مقابل «قیام حلولی» که ادراکات را وارد نفس می‌داند. ملاصدرا معتقد است که ادراکات از نفس صادر می‌شوند، یعنی نفس آن‌ها را خلق می‌کند. اعضای حسی و پدیده‌های فیزیکی صرفاً نفس را آماده می‌کنند تا این ادراک را صادر کند. به بیان دیگر، نفس در فرایند ادراک، نقش فعال و خلاقی دارد، نه صرفاً منفعل و پذیرنده. گوش و باد درون آن، زمینه‌ای را فراهم می‌آورند، اما مدرک نهایی و حقیقی صدق و کذب کلام، نفس است که از این مقدمات فراتر می‌رود. پس آنچه در گوش می‌گذرد، تنها «روپوش» و فرصتی برای نفس است تا به ادراک راستین خویش برسد.

نکات کلیدی

  • ادراک حقیقی، هرچند از ابزار حسی بهره می‌برد، اما ریشه‌ای فراتر و باطنی دارد.
  • اعضای حسی (مانند گوش) تنها «مقدمه» و «روپوش»ی برای ظهور ادراک در نفس‌اند.
  • نفس در فرایند شناخت فعال و خلاق است، نه صرفاً منفعل و پذیرندهٔ اطلاعات حسی.
  • مولانا درک صدق و کذب کلام را به جایگاه عمیق‌تری در وجود انسان مرتبط می‌سازد.

Sources: d6-s22 · 00:08:12 d6-s22 · 00:08:58 d6-s22 · 01:00:01

به زبانِ تو — 당신의 언어 · AI

Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited

Your conversation stays on this device unless you share it.

What readers asked

No questions shared yet — yours could be the first.