읽기 권 6 선택의 유혹과 선택의 원인들의 유혹으로부터 하나님께 간구하고 피난처를 구하다. 하늘과 땅은 선택과 선택의 원인들에 대해 불평하고 두려워했으나, 인간의 창조는 자신의 선택과 선택의 원인들을 추구하는 데에 열중하게 되었다. 마치 병자가 자신의 선택이 부족하다고 느껴 치료를 원하는 것처럼. 이는 선택의 원인이 되어 그의 선택이 증가할 것이다. 그리고 그는 자신의 선택이 증가하도록 지위를 원할 것이다. 과거의 민족들에게 하나님의 진노가 내린 원인은 과도한 선택과 선택의 원인들이었다. 가난한 파라오를 본 사람은 아무도 없다. 대구 245

M6:245 — صورتش جنت به معنی دوزخی / افعیی پر زهر و نقشش گل رخی

صورتش جنت به معنی دوزخیافعیی پر زهر و نقشش گل رخی
✦ 이 베이트를 한국어로 렌더링

M6:245

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — 그의 녹음된 마스나비 강의에서

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: صورتش بهشت‌آساست، اما در معنا دوزخی است؛ همچون افعیی زهرآگین، اما در نقش‌ونگار، رخساره‌ای گلگون دارد. معنا: این بیت دربارهٔ ظاهر فریبندهٔ اشیا یا انسان‌هایی است که باطنشان پُر از زهر و تباهی است، و به ما هشدار می‌دهد که به جمال ظاهری اعتماد نکنیم.

شرح

بی‌تردید، مولانا یکی از ژرف‌ترین روانکاوان تاریخ بشریت است، نه به معنای مدرن کلمه، که او را در حصار روش‌های امروزین محصور کنیم؛ بلکه او به معنای اصیل و ریشه‌ای کلمه، در تاریک‌خانه‌های روان آدمی غور می‌کند و از زوایای پنهان آن پرده برمی‌دارد. او را نباید با ابن‌عربی قیاس کرد که در حضرات خمس و عوالم غیبی سیر می‌کند؛ مولانا در اینجا با تمام وجود به درون انسان می‌نگرد و مکاشفه‌ای از باطن او ارائه می‌دهد. این بیت، به روشنی، نمونه‌ای از همین بینش عمیق است.

او در اینجا به فکتی از زندگی آدمی اشاره می‌کند که شاید برای بسیاری از روانکاوان معاصر نیز محل تأمل است: گریز انسان از "اختیار" و "هستی" خود. چرا آدمیان از هوشیاری و آگاهی می‌گریزند و خود را در "سرمستی" گم می‌کنند؟ مولانا پاسخ می‌دهد که این هستی، این خودآگاهی، این آزادی و مسئولیت، به مثابه "فخ" است، دامی که انسان را به دوزخ فکر و ذکر اختیاری می‌افکند. اینجاست که آدمیان برای فرار از این دوزخ، پناه به مستی (چه خمر و چه زمر) و اشتغال بیش از حد می‌برند. آنان می‌خواهند از خودی به بی‌خودی بگریزند تا این اضطراب‌های بنیادین (مرگ، تنهایی، پوچی، اختیار) را فراموش کنند.

در این بیت، مولانا پرده از حقیقتی تلخ برمی‌دارد: فریبندگی ظاهر. او می‌گوید برخی چیزها، یا حتی انسان‌ها، صورتی بهشتی و دلربا دارند، اما در عمق معنا و باطن خود، دوزخی بیش نیستند؛ همچون افعیی که پر از زهر است، اما نقشی زیبا و گلگون از خود نشان می‌دهد. این یک هشدار جدی است. مولانا به ما می‌آموزد که فریب "لبخندهای ظاهری" و "باغ‌های سبز" را نخوریم. این تنها دربارهٔ افراد دیگر نیست؛ این می‌تواند دربارهٔ انتخاب‌های خود ما نیز صادق باشد: لذایذ زودگذر دنیا، یا حتی راه‌هایی که برای فرار از خود برمی‌گزینیم، ممکن است در ظاهر زیبا و آرامش‌بخش باشند، اما در باطن، زهرآگین و دوزخی‌اند و ما را از حقیقت وجودی خود دور می‌کنند.

مولانا گاه برای رساندن عمق این حقیقت، به داستان‌های تند و گزنده متوسل می‌شود؛ داستانی که بلافاصله پس از این بیت می‌آید (داستان کنیزک و خاتون)، از همین دست است. او از تمثیل‌های صریح و حتی هولناک استفاده می‌کند تا نشان دهد چگونه یک "زیبارو" می‌تواند در باطن یک "افعی" باشد. این نشان‌دهندهٔ بی‌رحمی او در مواجهه با واقعیتِ پنهان است و تأکید می‌کند که نباید به صورت‌های ظاهری فریب خورد، بلکه همواره باید در پی معنای عمیق‌تر و حقیقت باطنی بود. اندرز او این است که "تو طفلی و خانه رنگین است"؛ یعنی دنیا و فریبندگی‌هایش همچون خانه‌ای رنگین و پرنقش‌ونگار برای کودکان است که باید از خطرات پنهانش برحذر بود.

نکات کلیدی

  • ظواهر فریبنده‌اند؛ هر گلرخی ممکن است افعی‌ای پر زهر باشد.
  • مولانا به جای تأملات متافیزیکی، به روانکاوی عمیق انسان و معضلات درونی‌اش می‌پردازد.
  • گریز انسان از اختیار و هوشیاری به سوی مستی و اشتغال، تلاشی برای فرار از دوزخ "هستی" خویش است.
  • لذایذ و راه‌های فرار از خود که در ظاهر زیبایند، می‌توانند در باطن تباه‌کننده باشند.

Sources: d6-s07 · 23:45:00 d6-s07 · 29:55:00 d6-s07 · 00:71:36

به زبانِ تو — 당신의 언어 · AI

Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited

Your conversation stays on this device unless you share it.

What readers asked

No questions shared yet — yours could be the first.