읽기› 권 6› 예언자 무스타파(그에게 평화가 있기를)께서 “내가 주인인 자에게는 알리도 주인이다”라고 말씀하신 하디스의 해석. 위선자들이 “그가 우리의 순종과 종속을 보이는 것으로는 충분치 않아, 더러운 어린아이를 섬기라고도 명령하는가?”라고 비난한 이야기› 대구 4547
M6:4547 — عکس آن اینجاست ذل من قنع / اندرین طورست عز من طمع
M6:4547
의미 · به زبانِ تو — 당신의 언어 · AI
در عالم معنا و سلوک روحانی، برخلاف دنیای مادی، قناعت کردن به اندک باعث خواری و ذلت است، و طمع ورزیدن به مراتب بالاتر کمال، سبب عزت و سربلندی میشود.
مولانا در اینجا یک اصل مهم در عرفان را با قاعدهای دنیوی مقایسه میکند. در زندگی روزمره و اخلاق عمومی، «قناعت» فضیلتی بزرگ و «طمع» رذیلتی نکوهیده است. حدیث مشهور «القناعة کنز لا یفنی» (قناعت گنجی است پایانناپذیر) به همین معنا اشاره دارد. اما مولانا میگوید در «طور» یا وادی سلوک الی الله، این قاعده کاملاً برعکس عمل میکند.
در مسیر روحانی، سالک نباید به مقام و حالتی که در آن است، راضی و قانع شود. این قناعت به معنای توقف، تنبلی و در نهایت «ذلت» و دوری از مقصد است. برعکس، او باید همواره «طمع» به مراتب بالاتر، تجلیات بیشتر، و قُرب عمیقتر به حق داشته باشد. این «طمع مقدس» نیروی محرکهی رشد و تکامل معنوی است و برای سالک «عزت» و سرافرازی به ارمغان میآورد.
این بیت در ادامهٔ ابیات پیشین قرار دارد که از «شکر» و «زیادت» نعمت سخن میگفتند. قناعت در راه معنوی، نوعی ناشکری است، زیرا انسان استعداد و ظرفیت خود را برای دریافت فیض بیشتر الهی نادیده میگیرد. اما طمع به کمال، عین شکرگزاری است، زیرا سالک با تمام وجود خواهان دریافت بیشتر از دریای بیکران رحمت الهی است و خود را برای آن آماده میکند.
- ذل
- خواری، پستی، حقارت
- من قنع
- آن کس که قناعت کرد
- طور
- وادی، قلمرو، ساحت، مرحله
- عز
- عزت، ارجمندی، سربلندی
- من طمع
- آن کس که طمع ورزید
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.