بخش ۲۲ - تفاوت عقول در اصل فطرت خلاف معتزله کی ایشان گویند در اصل عقول جزوی برابرند این افزونی و تفاوت از تعلم است و ریاضت و تجربه
원초적인 본성에서의 지성의 차이. 무아타질라 학파와는 달리, 그들은 원초적으로는 부분적 이성이 동일하며, 이러한 증가와 차이는 학습, 수행, 경험에서 비롯된다고 말한다.
- M5:458 این تفاوت عقلها را نیک داندر مراتب از زمین تا آسمان
- M5:459 هست عقلی همچو قرص آفتابهست عقلی کمتر از زهره و شهاب
- M5:460 هست عقلی چون چراغی سرخوشیهست عقلی چون ستارهٔ آتشی
- M5:461 زانک ابر از پیش آن چون وا جهدنور یزدانبین خردها بر دهد
- M5:462 عقل جزوی عقل را بدنام کردکام دنیا مرد را بیکام کرد
- M5:463 آن ز صیدی حسن صیادی بدیدوین ز صیادی غم صیدی کشید
- M5:464 آن ز خدمت ناز مخدومی بیافتوآن ز مخدومی ز راه عز بتافت
- M5:465 آن ز فرعونی اسیر آب شدوز اسیری سبط صد سهراب شد
- M5:466 لعب معکوسست و فرزینبند سختحیله کم کن کار اقبالست و بخت
- M5:467 بر خیال و حیله کم تن تار راکه غنی ره کم دهد مکار را
- M5:468 مکر کن در راه نیکو خدمتیتا نبوت یابی اندر امتی
- M5:469 مکر کن تا وا رهی از مکر خودمکر کن تا فرد گردی از جسد
- M5:470 مکر کن تا کمترین بنده شویدر کمی رفتی خداونده شوی
- M5:471 روبهی و خدمت ای گرگ کهنهیچ بر قصد خداوندی مکن
- M5:472 لیک چون پروانه در آتش بتازکیسهای زان بر مدوز و پاک باز
- M5:473 زور را بگذار و زاری را بگیررحم سوی زاری آید ای فقیر
- M5:474 زاری مضطر تشنه معنویستزاری سرد دروغ آن غویست
- M5:475 گریهٔ اخوان یوسف حیلتستکه درونشان پر ز رشک و علتست