لوستل› دفتر ۱› په څاه کې د زمري کتل او د خپل عکس او خرگوش لیدل› بيت ۱۳۳۳
M1:1333 — میببیند خال بد بر روی عم / عکس خال تست آن از عم مرم
M1:1333
مانا · به زبانِ تو — ستاسو ژبه · AI
عیبی که در دیگران میبینی، در واقع بازتاب عیب خود توست. بنابراین، به جای گریختن از دیگران و ایراد گرفتن از آنها، به خودت نگاه کن.
مولانا در این بیت، با استفاده از یک تمثیل ساده و قدرتمند، به یکی از عمیقترین مفاهیم روانشناسی عرفانی اشاره میکند: فرافکنی. داستان اصلی دربارهٔ شیری است که فریب خرگوش را میخورد و با دیدن تصویر خود در چاه، گمان میکند دشمنی در آب است و برای نابودی او، خود را هلاک میکند. مولانا این داستان را به زندگی روزمرهٔ ما تعمیم میدهد.
وقتی ما عیب یا «خال زشتی» را در چهرهٔ دیگری (که اینجا با کلمهٔ «عم» یا عمو به عنوان نماد یک فرد نزدیک و در عین حال «دیگری» بیان شده) میبینیم و از آن بیزار میشویم، در حقیقت در حال دیدن بازتاب و انعکاس یکی از عیبهای پنهان خودمان هستیم. آن شخص دیگر مانند آینهای عمل میکند که نقص ما را به خودمان نشان میدهد. واکنش طبیعی ما این است که از آن شخص (آینه) فرار کنیم یا او را سرزنش کنیم، غافل از اینکه مشکل از خود ماست.
پیام اصلی این است که به جای دشمنی با دیگران و عیبجویی از آنها، باید به درون خود بنگریم. دیگران آینهٔ ما هستند. همانطور که در بیت بعدی میآید: «مؤمنان آیینهٔ همدیگرند». این بیت دعوتی است به خودشناسی و پذیرش مسئولیت عیوب خود، به جای انداختن تقصیر به گردن دیگران.
- خال بد
- لکهٔ زشت، کنایه از عیب و نقص
- عم
- عمو؛ در اینجا به معنی «دیگری»، هر شخص غیر از خود
- عکس
- انعکاس، تصویر، بازتاب
- مرم
- فرار نکن، نگریز (فعل نهی از مصدر رمیدن)
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.