لوستل› دفتر ۱› د خلکو د تعظیم زیان او د ګوتو نښه کیدل› بيت ۱۸۶۴
M1:1864 — مادحت گر هجو گوید بر ملا / روزها سوزد دلت زان سوزها
M1:1864
مانا · به زبانِ تو — ستاسو ژبه · AI
اگر به تعریف و تمجید دیگران دل خوش کنی، با کوچکترین انتقاد یا بدگویی از سوی همان افراد، عمیقاً آزرده خواهی شد و این آزردگی تا مدتها در دلت باقی می‌ماند.
مولانا در این بخش از مثنوی، دربارهٔ خطر دل بستن به ستایش مردم سخن می‌گوید. او استدلال می‌کند که تأثیر ستایش دیگران، حتی اگر ریاکارانه باشد، پنهانی در جان انسان نفوذ می‌کند و مایهٔ غرور و خودفریبی می‌شود.
این بیت یک آزمون روانشناختی را مطرح می‌کند: فرض کن به خودت می‌گویی «من فریب این تعریف‌ها را نمی‌خورم، می‌دانم که از روی طمع است». مولانا می‌گوید برای اینکه بفهمی چقدر این ستایش‌ها در تو اثر کرده، تصور کن همان کسی که روزی مدح تو را می‌گفت (مادحت)، ناگهان در جمع و آشکارا شروع به بدگویی و هجو تو کند. اگرچه با عقلت می‌دانی که دلیل این تغییر رفتار، نرسیدن به خواسته‌هایش بوده، اما باز هم دلت به شدت می‌سوزد و این رنجش روزها با تو می‌ماند.
این سوزش درونی ثابت می‌کند که آن ستایش‌ها نیز بی‌اثر نبوده‌اند. همانطور که نیشِ هجو تلخ و ماندگار است، شیرینی مدح نیز در جان اثر می‌گذارد و به طور نامرئی پایه‌های کبر را محکم می‌کند. در واقع، واکنش شدید ما به توهین، میزان وابستگی پنهان ما به تحسین را آشکار می‌سازد.
- مادحت
- ستایندهٔ تو، کسی که تو را مدح می‌کند.
- هجو
- بدگویی، شعر یا سخنی که در نکوهش و سرزنش کسی گفته شود.
- بر ملا
- آشکارا، در حضور دیگران، علنی.
- زان
- مخفف «از آن».
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.