لوستل› دفتر ۱› د خلیفه لخوا د تحفې منل او له هغې تحفې او سبو څخه د بشپړ بې نیازۍ سره د عطا فرمایل› بيت ۲۹۱۶
M1:2916 — گر تو اشکالی بکلی و حرج / صبر کن الصبر مفتاح الفرج
M1:2916
مانا · به زبانِ تو — ستاسو ژبه · AI
اگر ذهن تو پر از پرسشهای پیچیده و شبهههای دشوار است و این وضعیت تو را به تنگنا انداخته، راه حل آن شکیبایی است، زیرا صبر کلید گشایش و رهایی است.
مولانا در ابیات پیشین، از داستانگویی فاصله گرفته و مستقیماً با خواننده سخن میگوید. او اشاره میکند که پرداختن به «اشکال و جواب» و بحثهای عقلی پیچیده، او را از وظیفهی اصلیاش که سیراب کردن جانهای تشنه است، باز میدارد.
در این بیت، روی سخن او با سالک یا خوانندهای است که ذهنش درگیر همین اشکالات و ایرادهای منطقی و کلامی است. مولانا چنین ذهنی را یک «تنگنا» یا «حَرَج» توصیف میکند. او نمیگوید این اشکالات را نادیده بگیر، بلکه راه حلی متفاوت ارائه میدهد: «صبر». این صبر به معنای انفعال نیست، بلکه نوعی پرهیز و خویشتنداری ذهنی است تا فرصتی برای دریافت حقایق از راهی فراتر از عقل جزئی فراهم شود. مولانا با وام گرفتن از این ضربالمثل مشهور عربی («الصبر مفتاح الفرج»)، تأکید میکند که گشایش حقیقی در مسائل معنوی، نه از طریق جدل بیپایان، که از طریق شکیبایی و آرام کردن ذهن پرسشگر حاصل میشود. این صبر، فضا را برای تابیدن نور معرفت و حل شدن مسائل از درون باز میکند.
- اشکال
- در اینجا به معنی ایراد، شبهه، مسئلهی دشوار و پیچیدهی ذهنی.
- بکلی
- به طور کامل، سراسر، تماماً.
- حَرَج
- تنگنا، سختی، فشار، وضعیت دشوار.
- الصبر مفتاح الفرج
- ضربالمثل مشهور عربی به معنی: «صبر کلید گشایش است».
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.