M1:450 — ناصح دین گشته آن کافر وزیر / کرده او از مکر در گوزینه سیر

این بیت، اوج ریاکاری و فریب وزیر حسود را به تصویر می‌کشد. او که در باطن به دنبال نابودی مسیحیان است (کافر به معنای منکر حقیقت)، در ظاهر چهرهٔ یک راهنمای روحانی و واعظ دلسوز (ناصح دین) به خود گرفته است. این تناقض میان ظاهر و باطن، هستهٔ اصلی مکر اوست.

مصراع دوم، «کرده او از مکر در گوزینه سیر»، از یک ضرب‌المثل فارسی برای بیان کاری بسیار دشوار و عجیب استفاده می‌کند. «در گوزینه (یا جوزینه) سیر کردن» یعنی در پوست گردو گشتن، که کنایه از انجام امری ناممکن است. مولانا می‌گوید این وزیر چنان در حیله‌گری ماهر است که توانسته این امر محال را به انجام برساند: یعنی با ظاهری مقدس، باطنی پلید را پنهان کند و اعتماد مؤمنان را جلب نماید. تمام این قدرت شگرف، نه از کرامت و معنویت، که از نیروی ویرانگر مکر و حسد او سرچشمه می‌گیرد.

This couplet captures the essence of the vizier's hypocrisy. He presents himself as a nāṣiḥ-i dīn, a sincere spiritual advisor, to the Christians he secretly intends to destroy. Rumi contrasts this pious exterior with his inner reality: he is a kāfir, an infidel not in a sectarian sense, but in the sense of one who actively conceals Truth.

The second line uses a brilliant and unusual metaphor: his journey (sayr) is not on the path to God, but dar gōzīna, 'inside a walnut pastry'. A gōzīna is a sweet, tempting confection. The image suggests that the vizier's entire elaborate scheme—his feigned piety, his self-mutilation, his leadership—is a self-contained world of deceit. He isn't actually traveling anywhere spiritually; he is merely moving around within the sticky, sweet, and ultimately petty confines of his own makr (cunning). His 'path' is an illusion, a confection he has baked for others to consume to their doom.