M1:543 — روح می‌بردت سوی چرخ برین / سوی آب و گل شدی در اسفلین

这节诗是鲁米对故事中那位邪恶维齐尔的直接告诫，也是对每一个沉迷于世俗欲望的人的警示。

鲁米在此描绘了一场内在的悲剧。人的存在具有双重性：既有渴望回归神圣源头的崇高“灵性”（روح），也有由“水与土”（آب و گل）构成的肉身与尘世欲望。前者如同一股向上的力量，牵引我们飞向“至高天穹”（چرخ برین），即精神的圆满与自由之境。后者则是一股向下的重力，将我们拖入“最底层”（اسفلین），即物质世界的牢笼。

这位维齐尔本拥有超凡的智慧与潜能，他的灵性足以让他达到极高的精神境界。然而，他没有顺应这股向上的引领，反而被嫉妒和权力欲所驱使，一头扎进“水与土”的泥潭中。他主动选择了堕落，将自己高贵的本质变成了一抔卑贱的泥土。这种选择，在鲁米看来，是一种最可怕的“变形”（مسخ），是人对自己神圣潜能的背叛。

مولانا در این بیت، سقوط معنوی انسان را به تصویر می‌کشد. این سقوط نوعی «مسخ» یا دگردیسی است که به مراتب بدتر از مسخ‌های جسمانی است که در داستان‌های کهن آمده است. بیت قبلی به زنی اشاره می‌کند که به خاطر گناهش به ستارهٔ زهره تبدیل شد (مسخ شد)، اما مولانا می‌گوید آن مسخ در برابر این سقوط معنوی هیچ است.

مصراع اول، «روح می‌بردت سوی چرخ برین»، به ظرفیت ذاتی انسان برای تعالی و رسیدن به کمال اشاره دارد. روح، همچون پرنده‌ای، میل به پرواز در آسمان‌های معنویت و قرب الهی دارد. این همان مقامی است که فرشتگان بر آدم سجده کردند.

مصراع دوم، «سوی آب و گل شدی در اسفلین»، انتخاب آگاهانهٔ انسان برای نادیده گرفتن این استعداد را نشان می‌دهد. «آب و گل» کنایه از جسم، دنیای مادی، و تعلقات نفسانی است. «اسفلین» (پست‌ترین مراتب) نیز اشاره به پایین‌ترین سطح وجود دارد که انسان با غرق شدن در مادیات به آن هبوط می‌کند. در واقع، مولانا می‌گوید تو که می‌توانستی آسمانی باشی، خود را به انتخاب خویش زمینی و گِلی کردی و این بزرگترین خسارت و زیان است.