لوستل› دفتر ۵› د هغه کنیزک کیسه چې د بي بي له خره سره یې شهوت رانده کاوه، او هغه یې د وزې او ریږمی په څیر د انسان په څیر شهوت رانده کولو ته روزلې وه، او د خره په قضیب کې یې یو کدو اچاوه تر څو له اندازې ونه تیریږي. بي بي پر دې خبره شوه، خو د کدوي نازکتیا یې ونه لیدله. کنیزک یې په یوې بهانې لرې ځای ته واستوله او له کدوي پرته له خره سره یو ځای شوه او په فضیحت مړه شوه. کنیزک ناوخته بیرته راغله او ماتم یې وکړ چې ای زما جانه او ای زما روښانه سترګې، نر اندام دې ولید، کدو دې ونه لید، ذکر دې ولید، هغه بل دې ونه لید. 'کل ناقص ملعون' یعني هر ناقص نظر او فهم ملعون دی، که نه نو ظاهري ناقصان د جسمي رحم مستحق دي، ملعون نه دي. 'لیس علی الاعمی حرج' ولوله، د حرج نفي یې کړې ده او د لعنت او غضب نفي یې کړې ده.› بيت ۱۳۶۶
M5:1366 — جز مگر بندهٔ خدا یا جذب حق / با رهش آرد بگرداند ورق
M5:1366
مانا · به زبانِ تو — ستاسو ژبه · AI
تنها بندگی خالصانه برای خدا یا جذبه و عنایت الهی است که میتواند انسان را از این وضعیت کورکننده نجات دهد و مسیر زندگیاش را تغییر دهد.
این بیت در ادامه توصیف قدرت ویرانگر و فریبنده شهوت آمده است. مولانا میگوید شهوت آنچنان قدرتمند است که دل و دیده را کور میکند و زشتترین چیزها (مانند خر در این داستان) را در نظر انسان زیبا (همچون یوسف) جلوه میدهد. انسان در این حالت، آتش را نور میبیند و خود را در اوج کمال میپندارد.
در چنین وضعیتی، رهایی از این اسارت تقریباً ناممکن است، مگر در دو حالت استثنایی:
-
بندهٔ خدا: کسی که با تلاش و مجاهدت، به مقام بندگی حقیقی رسیده و ارادهاش را تسلیم امر خداوند کرده است. چنین فردی از درون دارای سپری در برابر حملات نفس است.
-
جذب حق: لطف و کشش ناگهانی از سوی خداوند که حتی فرد غافل را بیدار میکند و به سوی خود میکشد. این همان «عنایت» یا «جذبه» در عرفان است که بدون سابقه تلاش فردی، او را از ورطه هلاکت نجات میدهد و ورق زندگیاش را برمیگرداند. این حالت، امید را برای کسانی که خود را غرق در غفلت میبینند، زنده نگه میدارد.
بنابراین، رهایی از چنگال شهوت کورکننده یا از طریق کوشش و بندگی خود فرد (سلوک) ممکن است یا از طریق کشش و لطف الهی (جذبه).
- جذب حق
- کشش و عنایت الهی، لطف خداوند که بنده را به سوی خود میکشد.
- با رهش آرد
- او را به راه راست بیاورد، هدایتش کند.
- بگرداند ورق
- کنایه از تغییر دادن کامل اوضاع و سرنوشت.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.