لوستل› دفتر ۵› د هغه کنیزک کیسه چې د بي بي له خره سره یې شهوت رانده کاوه، او هغه یې د وزې او ریږمی په څیر د انسان په څیر شهوت رانده کولو ته روزلې وه، او د خره په قضیب کې یې یو کدو اچاوه تر څو له اندازې ونه تیریږي. بي بي پر دې خبره شوه، خو د کدوي نازکتیا یې ونه لیدله. کنیزک یې په یوې بهانې لرې ځای ته واستوله او له کدوي پرته له خره سره یو ځای شوه او په فضیحت مړه شوه. کنیزک ناوخته بیرته راغله او ماتم یې وکړ چې ای زما جانه او ای زما روښانه سترګې، نر اندام دې ولید، کدو دې ونه لید، ذکر دې ولید، هغه بل دې ونه لید. 'کل ناقص ملعون' یعني هر ناقص نظر او فهم ملعون دی، که نه نو ظاهري ناقصان د جسمي رحم مستحق دي، ملعون نه دي. 'لیس علی الاعمی حرج' ولوله، د حرج نفي یې کړې ده او د لعنت او غضب نفي یې کړې ده.› بيت ۱۳۸۱
M5:1381 — در فرو بست آن زن و خر را کشید / شادمانه لاجرم کیفر چشید
M5:1381
مانا · به زبانِ تو — ستاسو ژبه · AI
خاتون با شادمانی و از روی شهوت، در را بست و خر را برای کامجویی به داخل خانه برد، غافل از اینکه این کار به ناچار به مجازات و مرگ او ختم خواهد شد.
این بیت نقطهٔ آغاز فاجعه در داستان است. «شادمانه» بودن زن در این لحظه، اوج غفلت و نادانی او را نشان میدهد. او فقط ظاهر عمل کنیزک را دیده و از «دقیقهٔ کدو» یا همان دانش و مهارتی که لازمهٔ این کار خطرناک است، بیخبر است. شادی او ناشی از شهوتی کور است که او را به سوی نابودی میکشاند.
مولانا با قرار دادن کلمات «شادمانه» و «کیفر» در کنار هم، تضادی قدرتمند و عبرتآموز خلق میکند. این زن نماد نفسی است که با تقلید کورکورانه و بدون معرفت واقعی، به دنبال لذتی آنی میرود اما در نهایت، جزای کار خود را به شکلی وحشتناک میبیند. عبارت «لاجرم کیفر چشید» تأکید میکند که این نتیجه، قطعی و گریزناپذیر بود. هر عملی که بر پایهٔ دانش ناقص و شهوت خالص بنا شود، سرانجامی جز تباهی و مجازات ندارد. این بیت مقدمهای است برای شرح مرگ فجیع او که نتیجهٔ مستقیم نادیده گرفتن جزئیات و حقایق پنهان است.
- فرو بست
- از داخل بست، قفل کرد
- لاجرم
- ناگزیر، ناچار، بیشک
- کیفر
- مجازات، سزا، جزا
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.