لوستل› دفتر ۵› د هغه کنیزک کیسه چې د بي بي له خره سره یې شهوت رانده کاوه، او هغه یې د وزې او ریږمی په څیر د انسان په څیر شهوت رانده کولو ته روزلې وه، او د خره په قضیب کې یې یو کدو اچاوه تر څو له اندازې ونه تیریږي. بي بي پر دې خبره شوه، خو د کدوي نازکتیا یې ونه لیدله. کنیزک یې په یوې بهانې لرې ځای ته واستوله او له کدوي پرته له خره سره یو ځای شوه او په فضیحت مړه شوه. کنیزک ناوخته بیرته راغله او ماتم یې وکړ چې ای زما جانه او ای زما روښانه سترګې، نر اندام دې ولید، کدو دې ونه لید، ذکر دې ولید، هغه بل دې ونه لید. 'کل ناقص ملعون' یعني هر ناقص نظر او فهم ملعون دی، که نه نو ظاهري ناقصان د جسمي رحم مستحق دي، ملعون نه دي. 'لیس علی الاعمی حرج' ولوله، د حرج نفي یې کړې ده او د لعنت او غضب نفي یې کړې ده.› بيت ۱۳۹۳
M5:1393 — نفس ما را صورت خر بدهد او / زانک صورتها کند بر وفق خو
M5:1393
مانا · به زبانِ تو — ستاسو ژبه · AI
خداوند در روز قیامت، باطن و سیرت هر کس را آشکار میکند و به نفس حیوانی و شهوتران ما، صورتی متناسب با خصلتش، یعنی شکل یک خر، خواهد داد.
این بیت، در ادامهی داستان کنیزک و خاتون، به یک اصل مهم در اندیشهی مولوی میپردازد: تجسم اعمال و ملکات درونی در جهان دیگر. داستان هولناک مرگ خاتون که مغلوب شهوت حیوانی خود شد، بهانهای است تا مولوی هشدار دهد که پیروی از «نفس بهیمی» (که آن را به «خر نر» تشبیه میکند) چه سرانجام وحشتناکی دارد.
مولوی میگوید که در روز رستاخیز، خداوند (او) صورت ظاهری انسانها را بر اساس «خو» یا همان سیرت و طبیعت باطنیشان شکل میدهد. این یک اصل قرآنی است که «یوم تبلی السرائر» (روزی که رازها فاش میشود). بنابراین، کسی که در این دنیا اسیر نفس خرصفت خود بوده، در آن جهان نیز با همان صورت حیوانی محشور خواهد شد. این بیت، صرفاً یک توصیف نیست، بلکه هشداری جدی است تا انسان از اسارت نفسانیات بگریزد و به حقیقت انسانی خود بازگردد، پیش از آنکه این «سرّ» و حقیقت درونی به شکلی فضاحتبار در قیامت (رستخیز) آشکار شود.
- او
- در اینجا منظور خداوند است.
- زانک
- مخفف «از آنکه»، یعنی زیرا که، برای اینکه.
- بر وفق
- مطابق با، بر اساس.
- خو
- خصلت، عادت، طبیعت درونی، سیرت.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.