لوستل دفتر ۶ د قاضي لخوا صوفي ته ځواب ورکول بيت ۱۵۸۲

M6:1582 — آن ترش‌رویی مادر یا پدر / حافظ فرزند شد از هر ضرر

آن ترش‌رویی مادر یا پدرحافظ فرزند شد از هر ضرر
✦ دا بیت په پښتو وړاندې کړئ

M6:1582

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — د هغه د مثنوي له ثبت شویو لیکچرونو څخه

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: آن ترش‌رویی و جدیت مادر یا پدر، فرزند را از هر زیانی حافظ و نگهبان شد. معنا: این بیت بیان می‌کند که برخورد تند و ناخوشایند والدین، نه از سر بدخواهی، بلکه از سر خیرخواهی و برای حفظ فرزند از آسیب‌هاست و در نهایت به نفع او تمام می‌شود.

شرح

مولانا در این بیت به نکته‌ای عمیق و پارادوکسیکال اشاره می‌کند: ترش‌رویی مادر یا پدر، که به ظاهر ناخوشایند و حتی آزاردهنده می‌نماید، در حقیقت حافظ و نگهبان فرزند از هر ضرر و آسیبی است. من این را در سخنرانی‌هایم بارها گفته‌ام که این ترش‌رویی‌ها، که گاهی شبیه به غم‌هایی گریه‌آور است، در نهایت موجب خنده و خوشبختی فرزند می‌شود. این یک تصویر روشن از این واقعیت است که نه هر شادی ظاهری، خیر است و نه هر تلخی و ناگواری، شر. همان‌طور که باران اشک‌بار ابر، چمن را خندان می‌کند، یا اشک شمع، خانه را روشن می‌سازد، گاهی اوقات یک تندی یا جدیتی که از سر شفقت و خیرخواهی است، بذر سعادت آینده را می‌افشاند. فرزند همیشه لبخند والدین را نمی‌بیند؛ گاهی عتاب و ترش‌رویی آن‌ها را نیز می‌بیند و باید هم ببیند، چرا که اینها به نفع اوست. ما در دنیایی زندگی می‌کنیم که تمایل زیادی به شادی‌های سطحی و نادیده گرفتن غم‌ها و سختی‌ها وجود دارد، اما مولانا به ما می‌آموزد که ذوق و لذت واقعی گاه در دل همین غم‌ها و جدیّت‌ها نهفته است، درست مثل گنجی که در ویرانه‌ها پیدا می‌شود. این بیت ما را به تأمل دعوت می‌کند که چگونه بسیاری از رنج‌ها و ناگواری‌های زندگی، در حقیقت محافظان و هدایتگران ما به سوی رشد و کمال هستند؛ همان‌طور که ترش‌رویی پدر و مادر، فرزند را از سقوط در چاه جهل و خطا باز می‌دارد.

نکات کلیدی

  • موانع یا تندی‌های ظاهری می‌توانند در باطن حافظ و راهنمای خیر باشند.
  • ترش‌رویی والدین، نمادی از تدبیر و مراقبت عمیق برای سعادت فرزند است.
  • نفع حقیقی گاه در ورای ظاهرهای ناخوشایند نهفته است.
  • سختی‌ها و محدودیت‌ها می‌توانند از آسیب‌های بزرگ‌تر پیشگیری کنند.
  • این بیت نقدی بر نگاه سطحی به درد و رنج و تأکید بر خیر پنهان در آن است.

Sources: d6-s34 · 50:00:27 d6-s34 · 50:39:00 d6-s34 · 56:38:00 d6-s35 · 00:25:42

به زبانِ تو — ستاسو ژبه · AI

Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited

Your conversation stays on this device unless you share it.

What readers asked

No questions shared yet — yours could be the first.