لوستل› دفتر ۶› د بلال کیسه چې د مصطفی (ص) له مینې په حجاز کې احد احد ویل په هغه سهارونو کې چې د هغه خاوند د یهودیت له تعصب څخه په اغزي وهلو د حجاز لمر ته او له زخم څخه د بلال له بدن څخه وینه بهیدله او له هغه څخه احد احد بې له ارادې ویل لکه څنګه چې له نورو دردمنو څخه بې له ارادې آه راوځي ځکه د مینې له درد څخه ډک و د اغزي د درد د لرې کولو اهتمام ته یې ځای نه و لکه د فرعون ساحران او جرجیس او نور بې شمېره› بيت ۹۲۸
M6:928 — چون ستوری باش در حکم امیر / گه در آخر حبس گاهی در مسیر
M6:928
مانا · به زبانِ تو — ستاسو ژبه · AI
در برابر فرمان پروردگار، مانند چارپایی تسلیم صاحبش باش که هر حالتی را، چه در حبس و سختی و چه در حرکت و آسایش، بیچونوچرا میپذیرد.
مولانا در این بیت، انسان را به تسلیم محض در برابر ارادهٔ الهی دعوت میکند. او از تمثیل یک «ستور» (چارپا) و «امیر» (صاحب) آن استفاده میکند تا این مفهوم را روشن سازد. همانطور که یک حیوان کاملاً تحت فرمان صاحب خویش است و بیهیچ اعتراضی گاه در طویله (آخر) حبس میشود و گاه به راه و سفر (مسیر) برده میشود، سالک نیز باید در برابر تقدیر الهی چنین حالتی داشته باشد.
این بیت در ادامهٔ ابیاتی است که در آنها مولانا به حرکت جبری ستارگان، تغییر فصول و تسلیم بودن کلیات عالم در برابر قدرت خداوند اشاره میکند. او نتیجه میگیرد که اگر تمام کائنات مانند گویی در برابر چوگان ارادهٔ الهی قرار دارند، تو که جزئی کوچک از این مجموعه هستی، چرا نباید در برابر حکم او تسلیم و بیقرار باشی؟
نکتهٔ اصلی در این بیت، پذیرش هر دو حالت «قبض» (گرفتگی و سختی، مانند حبس در آخر) و «بسط» (گشایش و حرکت، مانند بودن در مسیر) است. از دیدگاه عرفانی، هر دو حالت از جانب یک منبع واحد، یعنی خداوند، صادر میشود و سالک حقیقی کسی است که در هر وضعیتی، رضا و تسلیم خود را حفظ کند و چون و چرا نکند.
- ستور
- چارپا، حیوان اهلی بارکش مانند اسب و الاغ
- امیر
- فرمانروا، صاحب، مالک
- آخر
- آخور، طویله، محل نگهداری چارپایان
- مسیر
- راه، در حال حرکت و سفر
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.