M2:1334 — جان پذیرفت و خرد اجزای کوه / ما کم از سنگیم آخر ای گروه

Este verso es el clímax de una meditación sobre el corazón humano como una montaña (کوه دلها, kūh-e delhā). Rumi acaba de evocar el Monte Sinaí, que se convirtió enteramente en rubí (M2:1333) por la presencia de un Rey bendito (una alusión a Moisés y la Teofanía divina). La montaña, aunque hecha de piedra inanimada, tenía un «alma» y un «intelecto» capaces de recibir esa manifestación espiritual.

El verso pivota bruscamente de esa imagen sublime a una amonestación directa al lector. Rumi pregunta: si la piedra puede ser tan receptiva, ¿somos nosotros, seres humanos dotados de alma y razón, inferiores a ella? La pregunta es retórica y busca sacudirnos de nuestra inercia espiritual. Si nuestros corazones no se transforman, si no brotan manantiales de vida de ellos (como se menciona en los versos siguientes), entonces somos «menos que una piedra».

En el contexto más amplio de la historia sobre arrancar el espino del camino, esta «montaña» es el corazón endurecido, lleno de obstáculos del ego. Rumi nos exhorta a emprender la tarea de romper esta dureza interior para que la luz divina pueda encontrar un lugar donde brillar y transformarnos, tal como transformó al Sinaí.

مولانا در این بیت به داستان تجلی خداوند بر کوه طور و شکافته شدن آن اشاره می‌کند که در بیت پیشین، آن را به «لعل» شدن کوه تعبیر کرده است. او می‌گوید وقتی اجزای بی‌جان یک کوه، یعنی سنگ‌ها، می‌توانند پذیرای فیض الهی باشند و به نوعی جان و خرد پیدا کنند، آیا ما انسان‌ها از سنگ هم کمتریم؟

این بیت یک سرزنش و تلنگر قدرتمند به مخاطب است. مولانا می‌پرسد چرا «کوه دل» ما در برابر بانگ الهی و ندای حق، واکنشی نشان نمی‌دهد؟ چرا قلب ما مانند کوه طور از تجلی حق شکافته نمی‌شود و به گوهری ارزشمند بدل نمی‌گردد؟ این پرسش، دعوتی است به تأمل در مورد قساوت قلب و غفلت انسان. اگر جمادات و طبیعت می‌توانند چنین پذیرشی داشته باشند، غفلت انسان که اشرف مخلوقات است، بسیار شگفت‌آور و تأسف‌برانگیز است.