M2:1772 — بعد از آن در سِرّ موسی حق نهفت / رازهایی گفت کان ناید به گفت

این بیت لحظه‌ی تحول عمیق در داستان موسی و شبان را نشان می‌دهد. پس از آنکه خداوند به موسی می‌آموزد که راه دل‌ها به سوی او گوناگون است و نباید ظاهر را قضاوت کرد، دریچه‌ای از معرفت مستقیم و بی‌واسطه را به روی او می‌گشاید.

این «رازها» که «به گفت ناید»، معرفتی از جنس شهود و تجربه‌ی مستقیم عرفانی است، نه دانش عقلی یا کلامی. این همان نوع آگاهی است که مولانا در سراسر مثنوی آن را می‌ستاید: دانشی که روح را دگرگون می‌کند و از محدودیت‌های زبان و منطق فراتر می‌رود. خداوند با این کار، به موسی نشان می‌دهد که پس از پذیرش خطای خود و درک حقیقت عشق بی‌قید و شرط، شایستگی دریافت اسرار الهی را یافته است. این مکاشفه آنچنان عظیم است که در ابیات بعدی، مولانا تأکید می‌کند که شرح آن عقل‌ها را پریشان و قلم‌ها را شکسته می‌کند و موسی را به حالتی از بی‌خودی و جذبه فرو می‌برد.