M3:117 — چه خیالست این که این چرخ نگون / از نهیب این خیالی شد کنون

Rumi melanjutkan dialog antara orang yang sedang menghadapi sakaratulmaut dengan orang-orang di sekitarnya. Teman dan kerabat yang sehat tidak dapat melihat apa yang dilihat oleh si sakit—malaikat maut dengan pedang dan gada siksanya—sehingga mereka menganggapnya sebagai halusinasi atau "khayal" belaka.

Bait ini adalah sanggahan tajam dari si sakit (atau dari Rumi sendiri). Ia mengajukan pertanyaan retoris: jika ini sekadar ilusi, mengapa dampaknya begitu dahsyat hingga "langit yang terbalik" (čarx-e negun)—sebuah kiasan untuk seluruh tatanan kosmos—ikut gemetar ketakutan? Langit, yang biasanya menjadi simbol ketenangan dan keteraturan, kini ikut terguncang oleh "teror" (nahīb) dari penglihatan ini.

Pesan Rumi jelas: realitas kematian bukanlah fantasi subjektif. Ia adalah sebuah peristiwa kosmik yang menggetarkan seluruh alam, meskipun hanya dapat disaksikan oleh orang yang sedang mengalaminya. Apa yang dianggap ilusi oleh orang yang lalai adalah kenyataan paling hakiki bagi orang yang matanya telah terbuka pada ambang kematian.

این بیت ادامهٔ بیت قبلی است و در حال توصیف لحظهٔ جان دادن و مواجهه با فرشتگان مرگ است. اطرافیان فرد در حال احتضار، آنچه را که او می‌بیند (شمشیر و گرز فرشتگان) درک نمی‌کنند و آن را به حساب «خیال» و هذیان می‌گذارند. مولانا با شگفتی می‌پرسد: این چه «خیالی» است که اینقدر واقعی و هراس‌انگیز است که آسمان واژگون (کنایه از دنیا و سرنوشت) از هیبت آن به لرزه درآمده و دگرگون شده است؟

در واقع، مولانا با این پرسش retorical (استفهام انکاری) می‌گوید که این صحنه‌ها خیال نیست، بلکه حقیقتی است عظیم و تکان‌دهنده. او از زبان فرد در حال مرگ، ضعف و ناتوانی نگاه مادی‌گرایانهٔ اطرافیان را به سخره می‌گیرد که قادر به دیدن واقعیت‌های عالم غیب نیستند و هر آنچه را نمی‌بینند، به سادگی «خیال» می‌نامند. این بیت بر این نکته تأکید دارد که حقایق معنوی، هرچند از چشم حواس ظاهری پنهان باشند، تأثیری واقعی و کوبنده بر کل هستی دارند.