Ler› Livro 5› A história da escrava que praticava a paixão com o burro da patroa, e o ensinara a praticar a paixão humana como cabras e ursos, e inseria uma cabaça no pênis do burro para que não ultrapassasse a medida. A patroa soube disso, mas não viu o detalhe da cabaça. Ela enviou a escrava para longe com um pretexto, e se uniu ao burro sem a cabaça, e pereceu em desgraça. A escrava voltou à noite e lamentou: “Ó minha vida e ó luz dos meus olhos, viste o pênis mas não viste a cabaça; viste o membro mas não viste o outro.” “Todo incompleto é amaldiçoado,” isto é, todo olhar e compreensão incompletos são amaldiçoados. Caso contrário, os incompletos em aparência física são misericordiados, não amaldiçoados. Leia: “Não há constrangimento para o cego.” Negou o constrangimento, e negou a maldição, e negou a censura e a ira.› Dístico 1372
M5:1372 — شهوت از خوردن بود کم کن ز خور / یا نکاحی کن گریزان شو ز شر
M5:1372
Significado · به زبانِ تو — Sua língua · AI
مولانا دو راهکار عملی برای کنترل شهوت ارائه میدهد: اول، کم خوردن برای کاهش نیروی غریزه، و دوم، ازدواج برای هدایت آن در مسیری مشروع و ایمن.
این بیت در دل داستان کنیزک و خاتون، یک راهنمایی اخلاقی و عملی ارائه میدهد. مولانا پس از توصیف قدرت ویرانگر شهوت که میتواند زشت را زیبا و خطر را مطلوب جلوه دهد (همانطور که برای خاتون پیش آمد)، به ریشهی این غریزه و راههای مهار آن میپردازد.
از دیدگاه عرفان و طب سنتی که مولانا با آن آشنا بود، بین پرخوری و شدت قوای نفسانی، بهویژه شهوت جنسی، رابطهای مستقیم وجود دارد. «خور» یا خوراک، سوخت این آتش است. بنابراین، اولین و بنیادیترین راهکار، ریاضت و کنترل ورودیهای جسم است: «کم کن ز خور». این همان روشی است که بسیاری از سالکان برای تضعیف نفس اماره و تسلط بر آن در پیش میگیرند.
اما مولانا راهکار دوم و مشروعتری را نیز پیش روی عموم مردم قرار میدهد: «نکاح». ازدواج در تفکر او صرفاً یک قرارداد اجتماعی نیست، بلکه راهی است برای فرونشاندن «شر» یا شرارت و طغیان غریزهای که اگر رها شود، فرد را به هلاکت میکشاند. ازدواج، این نیروی سرکش را به مسیری امن و سازنده هدایت میکند و از بلاهایی نظیر آنچه بر سر خاتون آمد، جلوگیری میکند. در واقع، این بیت توصیهای دوگانه است: یا با ریاضت نفسانی ریشهٔ آن را بخشکان، یا با تدبیر شرعی آن را مهار کن.
- خور
- خوراک، غذا
- نکاح
- ازدواج، زناشویی
- شر
- بدی، گزند، شرارت (در اینجا طغیان ویرانگر غریزه)
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.