Läs› Daftar 1› Förklaring av denna hadith: ”Sannerligen har er Herre under livets dagar dofter (av nåd); uppmärksamma dem”› Vers 1990
M1:1990 — زیرک و داناست اما نیست نیست / تا فرشته لا نشد آهرمنیست
M1:1990
Betydelse · به زبانِ تو — Ditt språk · AI
عقل حسابگر و جزئینگر، هرچقدر هم که هوشمند و آگاه باشد، تا زمانی که در برابر حقیقت عشق و شهود تسلیم نشود و خود را نفی نکند، در本质 همچون ابلیس است.
این بیت ادامهٔ بحث دربارهٔ ناتوانی «عقل جزئی» در درک «عشق» است. مولانا میگوید عقل جزئی، یعنی همان عقل حسابگر و استدلالی ما، بسیار زیرک و دانا به نظر میرسد، اما فاقد مهمترین ویژگی برای درک حقیقت است: «نیستی» یا فنا. این عقل سرشار از «هستی» و ادعاست و نمیتواند خود را در برابر امر برتر تسلیم کند.
مصراع دوم این مفهوم را با یک تمثیل قدرتمند توضیح میدهد: فرشته، که نماد پاکی و قرب به خداوند است، اگر «لا» نشود، یعنی اگر در برابر فرمان الهی تسلیم نشود و ارادهٔ خود را نفی نکند، در واقع یک اهریمن (شیطان) است. این اشارهای مستقیم به داستان ابلیس است که از فرشتگان مقرب بود اما چون از سجده بر آدم سر باز زد و «نه» گفت، از درگاه رانده شد. بنابراین، فضیلت فرشته بودن نه در هوش و مقام، که در تسلیم محض است.
مولانا با این تشبیه میگوید عقل جزئی نیز تا وقتی در برابر شهود و عشق الهی مقاومت میکند و خود را «نیست» نمیکند، هرچند ظاهری فرشتهگونه و دانشمند داشته باشد، در باطن مانعی اهریمنی بر سر راه سلوک است.
- نیست نیست
- فنا نشده، خود را نفی نکرده، از خودی و هستی خود تهی نشده است.
- لا نشد
- تسلیم نشد، خود را در برابر امر الهی نفی نکرد. «لا» در اینجا نماد نفیِ خود و تسلیم محض است.
- آهرمنیست
- اهریمن است، شیطانی است.
Diskussion — Fråga om denna beyt — besvarad från Masnavi, med varje vers citerad
Ditt samtal stannar på denna enhet om du inte väljer att dela det.
Vad läsare har frågat0
Inga frågor har delats ännu — din kan bli den första.