Läs› Daftar 2› Iblis svarar Mu'awiya igen› Vers 2623
M2:2623 — پیشهٔ اول کجا از دل رود / مهر اول کی ز دل بیرون شود
M2:2623
Betydelse · به زبانِ تو — Ditt språk · AI
ابلیس در دفاع از خود می‌گوید که طبیعت اصلی و عشق اولیۀ انسان (یا فرشته) هرگز به طور کامل از وجود او پاک نمی‌شود، حتی اگر مسیرش تغییر کند.
این بیت بخشی از پاسخ دوم ابلیس به معاویه است. ابلیس در اینجا با لحنی حسرت‌آمیز و نوستالژیک، به گذشتهٔ خود اشاره می‌کند که فرشته‌ای مقرب و در حال طاعت خداوند بوده است. او استدلال می‌کند که آن سرشت اولیه و آن عشق نخستین به پروردگار، مانند یک «پیشه» یا «مهر» اول، عمیقاً در وجودش ریشه دوانده و هرگز به کلی از میان نمی‌رود.
مولانا با به کار بردن این تشبیهات، به یک اصل روانشناختی و عرفانی اشاره می‌کند: تأثیرات و تجربیات اولیه، به‌ویژه عشق اول، اثری ماندگار بر روح انسان می‌گذارند. ابلیس با این کلام می‌خواهد بگوید که نافرمانی فعلی او تمام حقیقت وجودش نیست؛ در اعماق وجودش هنوز بقایای آن فرشتۀ عاشق و عابد وجود دارد. این بیت در واقع پیچیدگی شخصیت ابلیس را در نگاه عرفانی مولانا نشان می‌دهد. او صرفاً یک شر مطلق نیست، بلکه موجودی است که از اصل نورانی خود جدا افتاده و به همین دلیل، درد و حسرت آن «مهر اول» را با خود حمل می‌کند. این یادآوری گذشته، هم توجیهی برای اعمال اوست و هم نوعی اعتراف به عشقی از دست رفته.
- پیشهٔ اول
- شغل، کار یا عادت نخستین؛ در اینجا به معنی سرشت و طبیعت اصلی.
- مهر اول
- نخستین عشق و محبت.
- کجا
- در این مصرع به معنی «چگونه» یا برای انکار به کار رفته است (یعنی: هرگز نمی‌رود).
- کی
- در این مصرع به معنی پرسش انکاری است (یعنی: هرگز بیرون نمی‌شود).
Diskussion — Fråga om denna beyt — besvarad från Masnavi, med varje vers citerad
Ditt samtal stannar på denna enhet om du inte väljer att dela det.
Vad läsare har frågat0
Inga frågor har delats ännu — din kan bli den första.