Läs› Daftar 2› Iblis svarar Mu'awiya igen› Vers 2654
M2:2654 — هر که در شش او درون آتشست / اوش برهاند که خلاق ششست
M2:2654
Betydelse · به زبانِ تو — Ditt språk · AI
هر کسی که در زندان شش‌جهتیِ این عالم مادی گرفتار آمده، تنها به دست آفریدگار همین جهان است که می‌تواند رهایی یابد.
این بیت در ادامه‌ی دفاعیات ابلیس در برابر معاویه می‌آید. ابلیس خود را به مهره‌ای در بازی تخته‌نرد تشبیه می‌کند که در وضعیت «شش‌دره» (یعنی کاملاً مسدود و بیراهه) گرفتار شده است. او می‌گوید همان‌طور که یک جزء نمی‌تواند از کل خود بگریزد، او نیز که در این عالم شش‌جهتی (بالا، پایین، چپ، راست، پیش، پس) اسیر است، راه فراری ندارد.
در این بیت، مولانا از زبان ابلیس، این گرفتاری را به بودن «درون آتش» تشبیه می‌کند. این آتش، همان جبر و قضای الهی است که راه هر حرکتی را بر او بسته و او را به سمت گناه سوق داده است. اما نکته‌ی کلیدی و پارادوکسیکال در اینجاست که تنها راه رهایی از این وضعیت، توسل به همان قدرتی است که این دام را پهن کرده است. «خلاق شش»، یعنی آفریننده‌ی همین جهان شش‌جهتی و قوانین آن، تنها کسی است که می‌تواند مخلوق خود را از این تنگنا برهاند. این بیان، اوج درماندگی و در عین حال، اعتراف به قدرت مطلق الهی است؛ حتی اگر این اعتراف از زبان ابلیس و برای توجیه گناهش باشد.
- شش
- در اینجا کنایه از شش جهت عالم (بالا، پایین، چپ، راست، جلو، عقب) و جهان مادی است.
- اوش
- او را، وی را (شکل کهن دستور زبان فارسی).
- خلاق
- آفریننده، خلق‌کننده.
Diskussion — Fråga om denna beyt — besvarad från Masnavi, med varje vers citerad
Ditt samtal stannar på denna enhet om du inte väljer att dela det.
Vad läsare har frågat0
Inga frågor har delats ännu — din kan bli den första.