M2:775 — کین عدو و آن حسود و دشمنست / خود حسود و دشمن او آن تنست

مولانا در اینجا تمثیل فرعون و موسی را به رابطه‌ی انسان با نفس اماره‌ی خود تعمیم می‌دهد. فرعون برای از بین بردن دشمنی که پیشگویان وعده داده بودند (موسی)، هزاران نوزاد را در بیرون از کاخ خود به قتل رساند، غافل از اینکه همان دشمن در خانه‌ی خود او در حال رشد بود.

به همین ترتیب، انسانی که اسیر نفس و تن‌پروری است، مدام در بیرون از خود به دنبال دشمن می‌گردد. او دیگران را به چشم رقیب، حسود و بدخواه می‌بیند و انرژی خود را صرف مبارزه با دشمنان خیالی می‌کند. اما مولانا هشدار می‌دهد که بزرگترین و واقعی‌ترین دشمن، همان «تن» و «نفس» اوست که در وجود خودش خانه کرده و او را از درون نابود می‌کند. این دشمن درونی، یعنی نفس اماره، سرچشمه‌ی تمام رذایل اخلاقی مانند حسادت، کینه و دشمنی است که فرد به دیگران نسبت می‌دهد. تا زمانی که انسان این دشمن داخلی را نشناسد و با آن مقابله نکند، جستجو برای یافتن دشمن در بیرون، کاری بیهوده و گمراه‌کننده است.