M3:113 — گرز عزرائیل را بنگر اثر / گر نبینی چوب و آهن در صور

Dalam konteks ini, Rumi memperluas kiasan tentang para malaikat di alam kubur yang menghakimi manusia. Setelah menyebut gada malaikat Munkar dan Nakir, ia beralih ke gada Izrail, Sang Malaikat Maut.

Poin utamanya adalah untuk mengenali kenyataan berdasarkan dampaknya, bukan semata-mata dari wujud fisiknya. Kematian dan penderitaan yang mendahuluinya adalah "pukulan" yang sangat nyata. Meskipun kita tidak melihat Izrail memegang gada dari kayu dan besi, dampak pukulannya—yaitu proses sakaratulmaut—terasa begitu dahsyat bagi orang yang mengalaminya. Ini adalah sebuah ajakan untuk memahami bahwa realitas gaib memiliki efek yang konkret di dunia inderawi, sekalipun wujudnya tak tertangkap oleh mata biasa.

مولانا در این بیت، تمثیل فیل مادر را که به دنبال قاتلان فرزندش می‌گردد، به فرشتهٔ مرگ (عزرائیل) و بازخواست الهی پیوند می‌زند. او می‌گوید همان‌طور که ضربه‌های گرز فرشتگان پرسشگر در گور (منکر و نکیر) بر سر گناهکاران فرود می‌آید، گرز عزرائیل نیز در لحظهٔ جان ستاندن، اثری واقعی و کوبنده دارد.

نکتهٔ اصلی این است که نباید انتظار داشت ابزارهای عالم غیب، شکلی مادی و آشنا داشته باشند. گرز عزرائیل از «چوب و آهن» ساخته نشده و در «صور» یا اشکال مادی قابل رؤیت نیست، اما «اثر» آن کاملاً محسوس و ویرانگر است. این اثر همان درد و رنجی است که شخص در حال احتضار تجربه می‌کند؛ دردی که دیگران آن را نمی‌بینند و شاید «خیال» بپندارند، اما برای خود او، واقعیتی هولناک و غیرقابل انکار است. مولانا تأکید می‌کند که حقیقت عالم معنا را باید با آثارش شناخت، نه با صورت ظاهری‌اش.