Läs› Daftar 5› Berättelsen om slavflickan som drev ut sin lust med husfruns åsna och hade lärt den att driva ut lust som en människa. Hon satte en kalebass på åsnans penis så att den inte skulle överstiga gränsen. Husfrun fick reda på det, men såg inte den lilla kalebassen. Hon skickade iväg slavflickan med en ursäkt till en avlägsen plats och låg med åsnan utan kalebassen, och dog skamfullt. Slavflickan återvände sent och klagade: ”O min själ, o mitt klara öga, du såg penisen men inte kalebassen, du såg könet men inte det andra.” ”Varje ofullkomlig är förbannad”, det vill säga, varje ofullkomlig blick och förståelse är förbannad. Annars är de uppenbart ofullkomliga kropparna välsignade, inte förbannade. Läs om ”ingen skuld vilar på den blinde”, vilket förnekar skuld, förbannelse, förebråelse och vrede.› Vers 1342
M5:1342 — چون تفحص کرد از حال اِشَک / دید خفته زیر خر آن نرگسک
M5:1342
Betydelse · به زبانِ تو — Ditt språk · AI
خاتون خانه که به لاغر شدن خرش مشکوک شده بود، پس از تحقیق و کنجکاوی، سرانجام کنیزک خود را در حال آمیزش با حیوان یافت.
این بیت لحظهی کشف راز در داستان است. خاتون خانه مدتی بود که میدید خرش روزبهروز ضعیفتر و لاغرتر میشود اما دلیل آن را نمیفهمید. پس از پرسوجوهای بینتیجه از نعلبندان، تصمیم گرفت خودش به طور جدی موضوع را پیگیری کند. مولانا با این داستان، که در ظاهر بسیار جسورانه و زمینی است، به یک نکتهی کلیدی در شناخت اشاره میکند: نگاه سطحی و ناقص میتواند به فاجعه بینجامد.
در این بیت، خاتون صرفاً عمل ظاهری را میبیند. او از «شکاف در» نگاه میکند و صحنهی آمیزش کنیزک با خر را مشاهده میکند. اما او به «دقیقه» یا همان نکتهی ظریف و حیاتی ماجرا، یعنی کدویی که کنیزک برای کنترل عمق دخول به کار میبرد، توجه نمیکند. این ندیدن، که ناشی از نگاهی عجولانه و شهوتآلود است، مقدمهی هلاکت خود او میشود. مولانا در عنوان داستان، این نگاه ناقص را با حدیث «کُلُّ ناقصٍ مَلعون» پیوند میزند و توضیح میدهد که منظور، نقص در فهم و بینش است، نه نقص جسمانی. بنابراین، این بیت نقطهی عطفی است که در آن، بینندهای (خاتون) چیزی را میبیند اما حقیقت کامل آن را درک نمیکند و همین دیدنِ ناقص، او را به سوی نابودی سوق میدهد.
- تفحص
- جستجو، تحقیق، وارسی دقیق
- اِشَک
- الاغ، خر (واژهای که امروزه کمتر به کار میرود)
- نرگسک
- کنایه از کنیزک که چشمانی زیبا چون گل نرگس داشت؛ معشوق زیبارو
Diskussion — Fråga om denna beyt — besvarad från Masnavi, med varje vers citerad
Ditt samtal stannar på denna enhet om du inte väljer att dela det.
Vad läsare har frågat0
Inga frågor har delats ännu — din kan bli den första.