Läs› Daftar 5› Berättelsen om slavflickan som drev ut sin lust med husfruns åsna och hade lärt den att driva ut lust som en människa. Hon satte en kalebass på åsnans penis så att den inte skulle överstiga gränsen. Husfrun fick reda på det, men såg inte den lilla kalebassen. Hon skickade iväg slavflickan med en ursäkt till en avlägsen plats och låg med åsnan utan kalebassen, och dog skamfullt. Slavflickan återvände sent och klagade: ”O min själ, o mitt klara öga, du såg penisen men inte kalebassen, du såg könet men inte det andra.” ”Varje ofullkomlig är förbannad”, det vill säga, varje ofullkomlig blick och förståelse är förbannad. Annars är de uppenbart ofullkomliga kropparna välsignade, inte förbannade. Läs om ”ingen skuld vilar på den blinde”, vilket förnekar skuld, förbannelse, förebråelse och vrede.› Vers 1343
M5:1343 — از شکاف در بدید آن حال را / بس عجب آمد از آن آن زال را
M5:1343
Betydelse · به زبانِ تو — Ditt språk · AI
خاتون خانه از شکاف در، پنهانی رابطهٔ کنیزک با خر را دید و از این صحنه بسیار شگفتزده و متعجب شد.
این بیت لحظهٔ کشف راز را در داستان به تصویر میکشد. خاتون که از لاغر شدن بیدلیل خرش نگران و کنجکاو شده بود، به جستجو و تحقیق میپردازد و سرانجام کنیزک را در حال آمیزش با حیوان مییابد. مولانا با استفاده از کلمهٔ «زال» (پیرزن) برای خاتون، هم به سن او اشاره میکند و هم شاید به حیلهگری و باتجربگی او در امور دنیوی، که حالا با دیدن این صحنهٔ نامتعارف، شگفتزده شده است.
این «دیدن» اما، دیدنی ناقص است. خاتون اصل عمل را میبیند اما از «دقیقه» یا نکتهٔ ظریف و حیاتی ماجرا، یعنی کدویی که کنیزک برای کنترل اندازهٔ آلت خر به کار میبرد، غافل است. این نگاه سطحی و ناقص، که تنها ظاهر را میبیند و به عمق و جزئیات محافظتکننده پی نمیبرد، زمینهساز فاجعهای میشود که در ادامه برای خود او رخ میدهد. این بیت در واقع مقدمهای است برای طرح یکی از مفاهیم کلیدی مثنوی: تفاوت میان دیدنِ کل و دیدنِ جزء، و خطر فهم ناقصی که به هلاکت میانجامد. نگاه خاتون، نمونهٔ بارز «نظر ناقص» است که مولانا در عنوان داستان به «ملعون» بودن آن اشاره میکند.
- بدید
- دید، تماشا کرد
- بس
- بسیار، خیلی
- عجب آمد
- متعجب شد، شگفتزده شد
- زال
- پیرزن. در ادبیات گاهی کنایه از دنیا یا فرد حیلهگر نیز هست.
Diskussion — Fråga om denna beyt — besvarad från Masnavi, med varje vers citerad
Ditt samtal stannar på denna enhet om du inte väljer att dela det.
Vad läsare har frågat0
Inga frågor har delats ännu — din kan bli den första.