Läs Daftar 6 Profeten Mustafa (frid vare med honom) råder Siddiq (må Gud vara nöjd med honom) att när du köper Bilal, kommer de säkert att av trots öka priset, och de kommer att höja hans pris. Gör mig till din partner i denna förtjänst, var min agent och ta halva priset från mig. Vers 1021

M6:1021 — در خلای گوش باد جاذبش / مدرک صدق کلام و کاذبش

در خلای گوش باد جاذبشمدرک صدق کلام و کاذبش
✦ Rendera denna beyt på Svenska

M6:1021

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — från hans inspelade Masnavi-föreläsningar

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: در فضای میان تهی گوش، هوای جذب‌کننده‌اش (عامل فیزیکی دریافت صوت) است که صدق و کذب کلام را درمی‌یابد. معنا: این بیت بیان می‌دارد که ادراک حقیقت و دروغ سخن، هرچند از طریق ابزار فیزیکی گوش صورت می‌گیرد، اما این ابزار تنها مقدمه‌ای برای درک عمیق‌تر و باطنی نفس است.

شرح

مولانا در این بیت، در ادامهٔ توصیف پدیده‌های طبیعی که «روپوشی» بر حقیقت باطنی‌اند، به مکانیسم ادراک صوتی می‌پردازد. او با تکیه بر نظریات طب و فیزیولوژی کهن، همچون آنچه ابن سینا مطرح می‌کرد، اشاره می‌کند که در گوش میانی ما هوایی ساکن وجود دارد که با تحریک هوای بیرونی به جنبش درآمده و موجب ادراک صوتی می‌شود. اما نکتهٔ اساسی مولانا، و البته من، این است که این فرایند فیزیکی، هرچند لازم و ضروری، تنها «مقدمهٔ امر» و «پوششی» (روپوش) بر حقیقت ادراک است. ادراک اصلی و عمیق‌تر، فارغ از این دستگاه‌های ظاهری صورت می‌گیرد. به تعبیر فلسفی‌تر، این دیدگاه به نظریهٔ ملاصدرا دربارهٔ «قیام صدوری» ادراکات به نفس نزدیک می‌شود، در مقابل «قیام حلولی» که ادراکات را وارد نفس می‌داند. ملاصدرا معتقد است که ادراکات از نفس صادر می‌شوند، یعنی نفس آن‌ها را خلق می‌کند. اعضای حسی و پدیده‌های فیزیکی صرفاً نفس را آماده می‌کنند تا این ادراک را صادر کند. به بیان دیگر، نفس در فرایند ادراک، نقش فعال و خلاقی دارد، نه صرفاً منفعل و پذیرنده. گوش و باد درون آن، زمینه‌ای را فراهم می‌آورند، اما مدرک نهایی و حقیقی صدق و کذب کلام، نفس است که از این مقدمات فراتر می‌رود. پس آنچه در گوش می‌گذرد، تنها «روپوش» و فرصتی برای نفس است تا به ادراک راستین خویش برسد.

نکات کلیدی

  • ادراک حقیقی، هرچند از ابزار حسی بهره می‌برد، اما ریشه‌ای فراتر و باطنی دارد.
  • اعضای حسی (مانند گوش) تنها «مقدمه» و «روپوش»ی برای ظهور ادراک در نفس‌اند.
  • نفس در فرایند شناخت فعال و خلاق است، نه صرفاً منفعل و پذیرندهٔ اطلاعات حسی.
  • مولانا درک صدق و کذب کلام را به جایگاه عمیق‌تری در وجود انسان مرتبط می‌سازد.

Sources: d6-s22 · 00:08:12 d6-s22 · 00:08:58 d6-s22 · 01:00:01

به زبانِ تو — Ditt språk · AI

Diskussion — Fråga om denna beyt — besvarad från Masnavi, med varje vers citerad

Ditt samtal stannar på denna enhet om du inte väljer att dela det.

Vad läsare har frågat

Inga frågor har delats ännu — din kan bli den första.