Läs Daftar 6 Bön och sökande av skydd hos Gud från valets frestelse och från frestelsen av valets orsaker, ty himlarna och jordarna klagade och fruktade valet och valets orsaker. Och mänsklighetens skapelse blev förälskad i att söka sitt eget val och valets orsaker, liksom en sjuk person ser sig själv med mindre val och önskar hälsa, som är orsaken till val, så att hans val ökar. Och han önskar en position så att hans val ökar. Och den plats där Guds vrede drabbade tidigare nationer var överflödet av val och valets orsaker. Man har aldrig sett en fattig farao. Vers 230

M6:230 — لا نفوذ الا بسلطان الهدی / من تجاویف السموات العلی

لا نفوذ الا بسلطان الهدیمن تجاویف السموات العلی
✦ Rendera denna beyt på Svenska

M6:230

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — från hans inspelade Masnavi-föreläsningar

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: هیچ رسوخ و راهی نیست مگر با قدرت هدایت الهی، تا از درونی‌ترین ژرفای آسمان‌های بلند عبور کنی. معنا: از مرزهای مادی و معنوی جهان نمی‌توان گذر کرد و به اعماق بلند آسمانی رسید، مگر به نیروی سلطان هدایت که خداوند عطا می‌کند.

شرح

مولانا در اینجا بیت خویش را در امتداد آیهٔ قرآن از سورهٔ رحمان (۵۵:۳۳) می‌آورد که می‌فرماید: «قُلْ إِنِ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ تَنْفُذُوا مِنْ أَقْطَارِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ فَانْفُذُوا لَا تَنْفُذُونَ إِلَّا بِسُلْطَانٍ». قرآن تحدی می‌کند که هیچ‌کس نمی‌تواند از کرانه‌های آسمان و زمین بگریزد، مگر به قدرتی خاص. اما مولانا این «گریز» یا «نفوذ» را از سطح مادی به عرصهٔ معنوی و وجودی منتقل می‌کند.

من پیش‌تر توضیح داده‌ام که انسان‌ها در گریز از «هوشیاری» و «اختیار» خویش، که آن را «هستیِ فخ» یا «دام» می‌بینند، به «مستی» و «شغل» پناه می‌برند؛ فرار می‌کنند از چهار اضطراب بنیادین هستی: مرگ، تنهایی، پوچی، و مسئولیت ناشی از اختیار. آدمی با این گریزها می‌کوشد «خود را فراموش کند»، اما مولانا این را راه‌حل نمی‌داند.

نفوذی که مولانا در اینجا از آن سخن می‌گوید، دیگر فرار از اضطراب‌های هستی نیست، بلکه رسوخ در عمق حقیقت آن‌هاست. این بیت اشاره دارد به اینکه نمی‌توان از محدودیت‌ها و مرزهای ظاهری عالم فراتر رفت و به «تجاویف السموات العلی»، یعنی ژرف‌ترین و پنهان‌ترین لایه‌های آسمان‌های بلند و عوالم معنوی، دست یافت، مگر با «سلطان الهدی». این «سلطان» همان «قدرت و هدایت الهی» است که نه از توان جسمانی یا حتی صرفاً عقلی بشر برمی‌آید، بلکه موهبتی معنوی است که راهگشای عوالم پنهان می‌شود.

راهِ مولانا برای فائق آمدن بر اضطراب‌ها، تسلیم شدن در برابر واقعیت‌های زندگی (چون مرگ و رنج) است، نه گریز از آن‌ها. و نیز، کاهش «قدرت خودی» و «لاف از هستی» (همان قناعت و ساده‌زیستی) برای اینکه روح آدمی آمادهٔ پذیرش «سلطان الهدی» شود. تنها از طریق چنین تصفیه‌ای است که انسان می‌تواند به «روانکاوی ظریف» مولانا دست یابد و از طریق این قدرت هدایت الهی، به ژرفای حقیقی آسمان‌های وجود خود و هستی راه یابد.

نکات کلیدی

  • بشر از اضطراب اختیار و مسئولیت به سرمستی و اشتغال می‌گریزد، اما این راه‌حل نیست.
  • «نفوذ» مولانا فرار از هستی نیست، بلکه رسوخ به عمق و باطن آن است.
  • «سلطان الهدی» قدرت و هدایتی معنوی است که از جانب حق می‌رسد، نه قدرت دنیوی یا عقل محض.
  • «تجاویف السموات العلی» اشاره به لایه‌های پنهان و ژرف عالم معنا و عوالم روحانی دارد.
  • راه حقیقی عبور از اضطراب‌ها، تسلیم به واقعیت و کاهش «هستی‌نمایی» خود برای پذیرش هدایت الهی است.

Sources: d6-s07 · 23:45 d6-s07 · 29:55 d6-s07 · 00:71:36

به زبانِ تو — Ditt språk · AI

Diskussion — Fråga om denna beyt — besvarad från Masnavi, med varje vers citerad

Ditt samtal stannar på denna enhet om du inte väljer att dela det.

Vad läsare har frågat

Inga frågor har delats ännu — din kan bli den första.