Läs Daftar 6 Kungens av Tirmidh kungörelse att den som inom tre eller fyra dagar reser till Samarkand för ett visst ärende ska få kläder, en häst, en slav och en slavflicka samt en stor summa guld. En narr hör nyheten om denna kungörelse på landsbygden och kommer till kungen på en poststation, sägande: ”Jag kan i alla fall inte åka.” Vers 2607

M6:2607 — هین ره صبر و تانی در مبند / صبر کن اندیشه می‌کن روز چند

هین ره صبر و تانی در مبندصبر کن اندیشه می‌کن روز چند
✦ Rendera denna beyt på Svenska

M6:2607

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — från hans inspelade Masnavi-föreläsningar

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: آگاه باش، راه صبر و درنگ را مسدود نکن؛ چند روزی شکیبایی پیشه کن و بیندیش. معنا: این بیت به ما یادآوری می‌کند که در کارهایمان عجله نکنیم و پیش از هر قضاوتی، اندیشه و تأمل را پیشه سازیم.

شرح

این بیت، که از زبان دلقک به پادشاه ستمگر جاری می‌شود، تجلی‌گاه یکی از عمیق‌ترین اصول اخلاقی و قضایی در تفکر مولاناست. دلقک در بند، نه طلب بخشش می‌کند، که طلب حقیقت‌جویی و تأمل. او می‌گوید: «راه صبر و تأنی را مسدود مکن.» این امر، نه یک تأخیر بی‌حاصل، که پیش‌شرط رسیدن به یقین است. مولانا بی‌درنگ توضیح می‌دهد که هرگاه تحری (جستجو) و تأنی ورزیدی، «بر یقینی بر زنی». یعنی صبر و حوصله، ما را از قلمرو گمان و حدس به وادی اطمینان می‌رساند. قضاوت بر اساس شک و گمان، یا تحریک بدخواهان، عین ظلم است؛ اما داوری پس از تأمل و تحقیق، عدالت را محقق می‌سازد.

از منظر من، این بیت صرفاً یک توصیه اخلاقی نیست، بلکه یک دستورالعمل معرفتی است. دلقک نمی‌خواهد که پادشاه چشم بر خطا بپوشد، بلکه می‌خواهد چشمانش را برای دیدن حقیقت بگشاید. این موضع دقیقاً در تقابل با شتاب‌زدگی و تصمیمات دفعی است که غالباً از جهل یا سوءظن برمی‌خیزند. مولانا در اینجا به ما می‌آموزد که "صبر کن اندیشه می‌کن روز چند"، یعنی چند روزی، ولو اندک، مجال اندیشیدن بدهیم تا از خطای ناشی از عجله در امان بمانیم. این حکم، برای هر حاکم، هر قاضی، و حتی برای هر فرد در تصمیم‌گیری‌های روزمره‌اش، دستورالعملی حیاتی است. یقین تنها در گروی تأنی است و بدون آن، گوشمالی دادن به هیچکس به ایقان نمی‌رسد.

نکات کلیدی

  • عدالت و یقین، در گروی صبر و تأمل است.
  • شتاب‌زدگی در قضاوت، سدی در راه حقیقت‌جویی است.
  • پیش از هر تصمیمی، باید فرصت تحقیق و اندیشه را فراهم آورد.
  • دلقک به جای بخشش، طلب حقیقت‌جویی و تأمل می‌کند، که از نظر اخلاقی مقامی والاتر است.

Sources: d6-s60 · 01:35:00 d6-s60 · 00:13:00 d6-s60 · 02:53:00

به زبانِ تو — Ditt språk · AI

Diskussion — Fråga om denna beyt — besvarad från Masnavi, med varje vers citerad

Ditt samtal stannar på denna enhet om du inte väljer att dela det.

Vad läsare har frågat

Inga frågor har delats ännu — din kan bli den första.