Läs Daftar 6 Khorazmshah (må Gud förbarma sig över honom) såg under sin färd i sitt följe en mycket sällsynt häst, och kungens hjärta fästes vid hästens skönhet och smidighet. Imad al-Mulk förringade hästen i kungens ögon, och kungen föredrog hans ord framför sin egen observation, precis som vismannen (må Gud förbarma sig över honom) sade i Ilahiname: ”När avundens tunga blir en slavhandlare, finner du Josef av ett tyg av grovt linne.” På grund av Josefs avundsjuka bröders mäkleri döljdes så mycket skönhet och den framstod som ful i köparnas ögon, så att ”de var bland dem som avstod från honom.” Vers 3371

M6:3371 — مر بدان را ستر چون حلم خدا / خلق او بر عکس خلقان و جدا

مر بدان را ستر چون حلم خداخلق او بر عکس خلقان و جدا
✦ Rendera denna beyt på Svenska

M6:3371

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — från hans inspelade Masnavi-föreläsningar

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: آن نیکوکار گناهکاران را می‌پوشانْد، همچون حلم و بردباریِ خداوند؛ اخلاق او بر خلاف و جدا از اخلاقِ عامهٔ مردم بود. معنا: این بیت از اخلاق نیکِ وزیری حکایت می‌کند که عیب‌های مردمِ بد را می‌پوشاند، همانند خداوند که بر گناهان بندگانش پرده می‌کشد، و این ویژگی او را از عامهٔ مردم متمایز می‌کرد.

شرح

این بیت تصویری درخشان از وزیری خردمند و عارف‌مسلک را به ما نشان می‌دهد که در دربار پادشاهی مستبد، دو نقش کلیدی ایفا می‌کرد. یکی شفاعت و پدری برای نیازمندان و دیگری «ستر» بر بدی‌های بَدان. من تأکید می‌کنم که «ستر» یعنی پوشاندن عیب‌ها و گناهان دیگران، نه افشا کردن و آبروبری. این صفت، به تعبیر مولانا، «چون حلم خدا» است؛ یعنی همان‌گونه که خداوند با حلم خود بر گناهان بندگانش پرده می‌کشد و فوراً به مجازات نمی‌پردازد، این وزیر نیز چنین روحیه‌ای داشت.

اخلاق این وزیر، «برعکس خلقان و جدا» بود. مردمان عادی، متأسفانه، اغلب مایل به فاش کردن عیوب دیگران، آبروبری و بر باد دادن حیثیت آن‌ها هستند. اما این وزیر، این صفت الهیِ «ستر» را داشت و دیگران را «لو نمی‌داد». این نکته، بسی مهم است. مولانا در اینجا یک الگوی اخلاقی ارائه می‌دهد که بسیار فراتر از اخلاق عمومی زمانه خود و هر زمان دیگری است. او به جای آنکه از ستم سلطان شکایت کند یا به تقابل مستقیم با او بپردازد، راهی برای «خدمت در بستر ستم» می‌یابد؛ راهی که از طریق آن می‌توان شدت استبداد را کاهش داد و به مصلحت خلق گام برداشت. این رویکرد، در واقع، یک «مهار از درون» است که به جای نفی کامل ساختار، در آن نفوذ کرده و آن را تعدیل می‌کند. این‌گونه انسان‌ها، به راستی «غریب و محتبس» در آن موقعیت‌ها بودند، اما برای خیرخواهی، این جامه‌ها را بر تن می‌کردند.

نکات کلیدی

  • پوشاندن عیب‌های دیگران، صفتی الهی و اخلاقی والا است.
  • اخلاق وزیر، بر خلاف اخلاق رایجِ افشاگری، بر ستر و حلم الهی استوار بود.
  • مولانا الگویی از خدمتگزاری در بستر استبداد را نشان می‌دهد که هدفش کاهش ستم است.
  • این خُلقِ وزیر، نشان از شخصیت ممتاز و جداگانه او از عامهٔ مردم دارد.

Sources: d6-s75 · 01:14:55

به زبانِ تو — Ditt språk · AI

Diskussion — Fråga om denna beyt — besvarad från Masnavi, med varje vers citerad

Ditt samtal stannar på denna enhet om du inte väljer att dela det.

Vad läsare har frågat

Inga frågor har delats ännu — din kan bli den första.