Läs Daftar 6 Mästarens ord i drömmen till mäklaren om vänens skulder som hade kommit, och hans anvisning av platsen där silvret var begravt, och hans meddelande till arvingarna att de absolut inte skulle betrakta det som mycket och inte ta tillbaka något av det, och även om han inte accepterade något av det eller accepterade endast en del, skulle de lämna det där så att vem som helst kunde ta det. ”Ty jag har avlagt löften till Gud att inte ett enda mynt av det silvret ska återvända till mig eller mina anhöriga,” och så vidare. Vers 3562

M6:3562 — خواب دیدم خواجهٔ معطی المنی / واحد کالالف ان امر عنی

خواب دیدم خواجهٔ معطی المنیواحد کالالف ان امر عنی
✦ Rendera denna beyt på Svenska

M6:3562

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — från hans inspelade Masnavi-föreläsningar

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: خواب دیدم خواجه‌ای را که آرزوها می‌بخشید، او یگانه‌ای بود همچون هزاران، آنگاه که کاری مهم پیش می‌آمد. معنا: شخصی در رؤیایی، تاجری سخاوتمند را می‌بیند که آرزوها را برآورده می‌کند؛ او یگانه مردی بود که در کارهای بزرگ، چون هزاران نفر کارایی داشت.

شرح

دربارهٔ این بیت، باید بگویم که مولانا در اینجا داستان خوابی را روایت می‌کند که «پایمرد» (همان واسطه یا پیک) دیده است. او در این خواب، خواجهٔ درگذشته را ملاقات می‌کند و شرحی از وصیت‌نامه‌ی پنهان او می‌شنود. اما آنچه در این بیت خاص برجسته می‌شود، شخصیت آن خواجه است.

«معطی‌المنا»؛ این وصفی است برای خواجه‌ای که آرزوها و خواسته‌های دیگران را برآورده می‌ساخت، بخشنده بود و سخاوتمند. او نه تنها ثروت مادی داشت، بلکه روحی بزرگ و دستانی گشاده داشت که سبب آرامش و برآورده شدن حاجات مردم می‌شد.

اما قسمت اصلی و پرمعنای بیت در مصراع دوم نهفته است: «واحد کالألف ان امر عنا». این تعبیر، اوج ستایش از شجاعت، کفایت و کارآمدی آن خواجه است. او در ظاهر یک فرد بود، اما توانایی و همت او به حدی بود که در مواجهه با کارهای بزرگ و دشوار – که مولانا از آن با عبارت «امر عنی» تعبیر می‌کند، یعنی امری که مهم و خطیر می‌نماید و حضور فوری را می‌طلبد – به تنهایی کار هزاران نفر را انجام می‌داد. این نشان می‌دهد که مولانا به کیفیت عمل بیش از کمیت افراد بها می‌دهد؛ یک انسان می‌تواند به اندازه‌ی یک لشکر کارساز باشد، اگر از همت و شجاعت و توانایی لازم برخوردار باشد. این «خواجه» نمادی است از انسان‌های بزرگ و مؤثر در هر عصری که با نبوغ و فداکاری خود، تأثیری فراتر از شمار خود بر جامعه می‌گذارند. او نه فقط مالی، که از خود اثری و روحی می‌گذاشت. این روحیه‌‌ی «واحد کالألف» بود که پایمرد را در رؤیا نیز به شوق وامی‌داشت. این سخن مولانا دربارهٔ کیفیت حضور و اثرگذاری انسان در جهان است: که چگونه یک فرد می‌تواند با درایت و اقدام به‌موقع، بار هزاران نفر را بر دوش کشد و گره از کارهای بزرگ بگشاید.

نکات کلیدی

  • شخصیت‌ها می‌توانند بیش از شمارشان تأثیرگذار باشند؛ کیفیتِ کنش بر کمیتِ حضور فائق است.
  • خواجهٔ «معطی‌المنا» نمادی از سخاوتمندی و پاسخگویی به نیازهای دیگران است.
  • «واحد کالألف» تجلی‌بخش این حقیقت است که یک فرد با همت بالا، کار هزاران نفر را می‌تواند انجام دهد.
  • این بیت، ستایشی است از انسان‌های بزرگ که در بحران‌ها و کارهای خطیر، تنها به خود متکی‌اند.
  • روایت خواب، وسیله‌ای است برای انتقال حقایق عمیق دربارهٔ بزرگی و کفایت انسان.

Sources: d6-s78 · 47:22 d6-s78 · 01:01:17 d6-s78 · 01:04:15 d6-s78 · 01:07:12

به زبانِ تو — Ditt språk · AI

Diskussion — Fråga om denna beyt — besvarad från Masnavi, med varje vers citerad

Ditt samtal stannar på denna enhet om du inte väljer att dela det.

Vad läsare har frågat

Inga frågor har delats ännu — din kan bli den första.