Хондан› Дафтар 1› Тафсири "Мо шоаллоҳу кона"› Байт 1884
M1:1884 — این همه گفتیم لیک اندر بسیچ / بی‌عنایات خدا هیچیم هیچ
M1:1884
Маъно · به زبانِ تو — Забони шумо · AI
تمام این بحث‌ها و استدلال‌ها ارزشمند است، اما در عمل و برای پیمودن راه، بدون یاری و عنایت خداوند ما هیچ قدرتی نداریم و به هیچ جا نمی‌رسیم.
این بیت نقطه عطفی در این بخش از مثنوی است. مولانا پس از بحث‌های طولانی و دقیق فکری، ناگهان به خواننده و به خودش یادآوری می‌کند که صرفِ دانستن و گفتن کافی نیست. اصل کار، حرکت و پیمودن مسیر معنوی است و این حرکت بدون کمک و لطف خداوند غیرممکن است.
واژهٔ «بسیچ» به معنای آماده شدن برای سفر یا اقدام است. در اینجا، این واژه به کل سلوک و تلاش معنوی اشاره دارد. مولانا می‌گوید تمام این دانش و کلام، تنها مقدمه است. در لحظهٔ عمل، در کوران زندگی و در مسیر دشوار خودسازی، اگر عنایت و توجه خاص خداوند نباشد، انسان با تمام دانش خود «هیچِ هیچ» است. این تأکید دوگانه بر «هیچ» نهایت فقر و وابستگی انسان به مبدأ الهی را نشان می‌دهد.
این بیت فروتنی عمیق عارف را به نمایش می‌گذارد و راه را برای ابیات بعدی که نیایشی خالصانه به درگاه خداست، باز می‌کند. پیام اصلی این است که اتکا به دانش و توانایی خود، بزرگ‌ترین مانع راه است و تنها راهگشا، تسلیم شدن به فضل و عنایت پروردگار است.
- لیک
- ولی، اما
- اندر
- در، درونِ
- بسیچ
- آمادگی برای حرکت، قصد سفر یا انجام کاری مهم
- عنایات
- جمع عنایت؛ توجه‌ها، لطف‌ها، مهربانی‌ها
- هیچیم هیچ
- مطلقاً هیچ هستیم، به کلی بی‌ارزش و ناتوانیم
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.