Хондан› Дафтар 1› Нишондани подшоҳ сӯфиёни орифро пеши рӯи хеш, то чашмашон ба эшон равшан шавад› Байт 3164
M1:3164 — عاشق آیینه باشد روی خوب / صیقل جان آمد و تقوی القلوب
M1:3164
Маъно · به زبانِ تو — Забони шумо · AI
همان‌طور که یک چهرهٔ زیبا عاشق آینه است تا خود را در آن ببیند، انسان‌های پاک‌فطرت نیز دوستدار عارفان (صوفیان) هستند، زیرا این عارفان همچون آینه‌ای روح را جلا می‌دهند و سبب پرهیزگاری و پاکی دل‌ها می‌شوند.
این بیت در ادامهٔ توضیح جایگاه صوفیان در دربار پادشاهان آمده است. مولانا بیان می‌کند که همان‌طور که پهلوانان و کاتبان هر یک جایگاه مشخصی دارند، صوفیان را در برابر پادشاه می‌نشانند. چرا؟ زیرا آنان «آینهٔ جان» هستند.
در ابیات قبل، مولانا صوفی را به آینه‌ای تشبیه می‌کند که با ذکر و فکر، سینه‌اش را صیقل داده تا بتواند حقایق الهی را بی‌واسطه بازتاب دهد. این بیت، این تشبیه را کامل می‌کند. مصراع اول یک اصل کلی را بیان می‌کند: «چهرهٔ زیبا عاشق آینه است». این یک گرایش طبیعی است. کسی که فطرتی زیبا و پاک دارد، به طور غریزی به دنبال آینه‌ای می‌گردد تا آن زیبایی را در آن مشاهده کند و از آن لذت ببرد. پادشاهی که طالب حقیقت است، فطرتی زیبا دارد و به همین دلیل، صوفیانِ عارف را همچون آینه در پیش روی خود قرار می‌دهد.
مصراع دوم، کارکرد این آینه (یعنی صوفی) را روشن می‌سازد. حضور و هم‌نشینی با این عارفان، دو اثر مهم دارد: اول اینکه «صیقل جان» است؛ یعنی روح انسان را از زنگارهای غفلت و مادیات پاک می‌کند و آن را جلا می‌بخشد. دوم اینکه «تقوی القلوب» است؛ یعنی باعث پیدایش و تقویت پرهیزگاری و پاکی در دل‌ها می‌شود. بنابراین، پادشاه با نگریستن به این آینه‌های انسانی، نه تنها از دیدن حقیقت لذت می‌برد، بلکه روح و قلب خود را نیز تزکیه می‌کند.
- صیقل
- جلا دادن، براق کردن، پاک کردن زنگار
- تقوی القلوب
- پرهیزگاری دل‌ها، پاکی و ترس از خدا در قلب‌ها (ترکیبی عربی)
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.