M1:552 — آن گمان‌انگیز را سازد یقین / مهرها رویاند از اسباب کین

这句诗出现在鲁米讲述“邪恶维齐尔的阴谋”故事的结尾。维齐尔设计了一个恶毒的计划，试图从内部分裂并摧毁一个社群。然而，鲁米在此处将笔锋一转，从这个充满欺骗（مکر）与仇恨（کین）的人间故事，上升到对神圣作为的沉思。

鲁米指出，人的筹谋无论多么阴险，在神的全能力量面前都微不足道。神不仅能挫败邪恶的计谋，更能以一种炼金术般的方式，将其彻底转化。祂能将“引人怀疑之物”（آن گمان‌انگیز）——那些动摇信仰、制造混乱的事件——转变为“确信”（یقین），成为信仰更加坚固的基石。同样，祂能从“仇恨的因由”（اسباب کین）——那些本应滋生敌意与冲突的条件——之中，培育出“爱”（مهرها）。

这句诗的核心思想是“转化”（transformation）。在苏菲思想中，神并非仅仅是善恶的审判者，更是终极的转化者。祂的工作超越了简单的因果报应，祂能在毒药中提炼出甘露，在烈火中护佑亚伯拉罕（如紧随其后的诗句所言）。因此，这句诗劝慰读者，即使身处充满敌意与不确定的环境中，也要相信神有一种更高的智慧与力量，能够从中创造出截然相反的美好结果。

این بیت در ادامه‌ی داستان «وزیر مکار و پادشاه جهود» آمده است و قدرت خداوند را در برابر مکر و حیله‌ی وزیر توصیف می‌کند. وزیر با نقشه‌های خود قصد داشت در میان مسیحیان تفرقه، شک و کینه ایجاد کند. مولانا بیان می‌کند که خداوند قادر است عیناً همان ابزاری را که برای ایجاد تردید («گمان‌انگیز») به کار رفته، به وسیله‌ای برای رسیدن به ایمان محکم و یقین تبدیل کند.

به همین ترتیب، خداوند می‌تواند از «اسباب کین» — یعنی تمام مقدمات و وسایلی که برای دشمنی و نفرت‌پراکنی فراهم شده — «مهرها» برویاند. این قدرت الهی، یک کیمیاگری معنوی است که در آن، زهر به شربت و شر به خیر تبدیل می‌شود. پیام اصلی این است که هیچ تدبیر و مکر انسانی در برابر اراده‌ی خداوند پایدار نیست و او می‌تواند از دل تاریک‌ترین نیت‌ها، روشن‌ترین نتایج را خلق کند، همان‌طور که در بیت بعدی می‌فرماید آتش را برای ابراهیم گلستان می‌کند.