M2:1726 — گفت با آنکس که ما را آفرید / این زمین و چرخ ازو آمد پدید

هذا البيت هو جواب الراعي البسيط والمباشر على سؤال موسى المستنكر: «مع من تتحدث؟». فبعد أن ساق الراعي سلسلة من العبارات التوددية التي تبدو في ظاهرها تجسيمًا وتشبيهًا لله، يكشف هنا عن جوهر إيمانه الصافي. إنه لا يتحدث إلى صنم أو مخلوق، بل إلى «الذي خلقنا» والذي منه «ظهرت هذه الأرض والفلك».

تكمن أهمية هذا الجواب في أنه يضع إيمان الراعي الفطري في مواجهة فهم موسى التشريعي الصارم. فبينما يرى موسى في كلمات الراعي السابقة «كفرًا»، يوضح الراعي أن نيته وقلبه يتجهان إلى الخالق الأسمى، مصدر الوجود كله. هذا التباين هو محور القصة: هل العبرة بظاهر العبارة أم بصدق القلب المتجه إلى الله؟

يستخدم الرومي هذا البيت ليؤكد أن الإيمان الحقيقي لا يقتصر على الصيغ اللاهوتية الدقيقة، بل يمكن أن يتجلى في أشكال بسيطة وعفوية تنبع من قلب محب. فمعرفة الراعي بالله ليست معرفة فلسفية، بل هي معرفة فطرية مباشرة: هو الخالق الذي أوجد كل شيء.

این بیت، پاسخ ساده و بی‌پیرایهٔ چوپان به پرسش عتاب‌آمیز موسی است. موسی که از شنیدن مناجات عامیانه و انسان‌وار چوپان برآشفته، با لحنی سرزنش‌آمیز می‌پرسد که با چه‌کسی این‌گونه سخن می‌گوید. پاسخ چوپان نشان می‌دهد که او با وجود زبان خام و تصویرهای مادی‌اش، در اصل وجود خداوند به عنوان خالق هستی هیچ شکی ندارد. او خدا را نه از طریق مفاهیم پیچیدهٔ کلامی و فلسفی، بلکه از راه مشاهدهٔ آفرینش—زمین و آسمان—شناخته است.

نکتهٔ کلیدی در این بیت، تضاد میان صورت و معنا است. موسی به «صورتِ» کلام چوپان که کفرآمیز به نظر می‌رسد، می‌چسبد، در حالی که چوپان به «معنای» خالص و رابطهٔ عاشقانه‌اش با خدا نظر دارد. پاسخ او، «با آن‌کس که ما را آفرید»، پاسخی کاملاً توحیدی و صحیح است. این بیت زمینه را برای درس بزرگ‌تری که خداوند در ادامه به موسی می‌دهد، فراهم می‌کند: این‌که ارزش عبادت به سوز و صداقت درون است، نه به درستی ظاهری الفاظ و آداب. مولوی نشان می‌دهد که ایمان فطری و عاشقانهٔ این چوپان، هرچند در قالبی نامناسب ریخته شده، در نزد خداوند ارزشمندتر از عبادت عالمانه‌ای است که خالی از عشق و سوز باشد.