Хондан› Дафтар 2› Ваҳй омадан Мусоро (а) дар узри он шабон› Байт 1802
M2:1802 — کای سجودم چون وجودم ناسزا / مر بدی را تو نکویی ده جزا
M2:1802
Маъно · به زبانِ تو — Забони шумо · AI
این بیت زبان حالِ سالکی است که به نقص و بیارزشیِ عبادت خود در پیشگاه خدا آگاه است و از او میخواهد که به لطف خود، این بندگیِ ناقص را به بهترین شکل پاداش دهد.
این بیت در ادامهٔ تمثیل نماز زن مستحاضه آمده است. مولانا میگوید همانطور که نماز آن زن با وجود آلودگی ظاهری از سر رحمت پذیرفته میشود، عبادات ما نیز آلوده به «تشبیه» و «چون» (قیاس کردن خدا با مخلوقات) است. این آلودگی باطنی، عمیقتر از نجاست ظاهری است و تنها با لطف خداوند پاک میشود.
بیت مورد نظر، نیایشِ بندهای است که به این حقیقت پی برده است. او در سجده، اوج بندگی، به خداوند میگوید: «همانگونه که کل وجود من در برابر عظمت تو ناشایست و بیمقدار است، این سجده و عبادت من نیز ناقص و ناسزاوار است. پس از تو میخواهم که با کرم و بزرگواری خود با من رفتار کنی و در برابر این بدی و نقصِ من، پاداشی نیکو عطا فرمایی.»
این نگرش، جوهر ادب عرفانی در برابر پروردگار است: درک عجز و نیستی خود و امید بستن به فضل و رحمت بیپایان او. بنده بهترین عمل خود (سجده) را پیش میآورد، اما آن را نیز «بدی» میشمارد و پاداش را نه بر اساس استحقاق خود، که بر اساس جود و کرم الهی طلب میکند.
- ناسزا
- ناشایست، بیارزش، درخور نبودن
- مر
- حرف نشانه برای مفعول، امروزه کاربرد ندارد. در اینجا یعنی «به» یا «برایِ».
- جزا
- پاداش، سزا
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.