Хондан› Дафтар 4› Ҳамла бурдан ин ҷаҳониён бар он ҷаҳониён ва тохтан бурдан то Синур Зарру Насл, ки сарҳадди ғайб аст ва ғафлати эшон аз камин, ки чун ғозӣ ба ғазо наравад, кофир тохтан оварад› Байт 2448
M4:2448 — سبلتت را بر کند یک یک قدر / تا بدانی کالقدر یعمی الحذر
M4:2448
Маъно · به زبانِ تو — Забони шумо · AI
تقدیر الهی، تکبر و غرور تو را ذرهذره از بین خواهد برد تا بفهمی که وقتی قضای الهی فرا رسد، هیچ احتیاط و تدبیری کارساز نیست.
این بیت در ادامهٔ هشداری است به انسان مغروری که میپندارد با تدبیر و حیلهٔ خود میتواند جلوی ارادهٔ خداوند را بگیرد. مولانا او را به سبیلی تشبیه میکند که صاحبش به آن مینازد و آن را نشانهٔ مردانگی و قدرت خود میداند.
اما «قدر» یا تقدیر الهی، مانند دستی پنهان، تارهای این سبیل را یک به یک میکند. این کنایه به این معناست که حوادث و پیشامدهای ناگزیر روزگار، به تدریج تمام بنیانهای غرور و خودبینی او را فرو میریزند. این فرآیند تدریجی و ویرانگر به او درسی تلخ میآموزد.
مصرع دوم، که بخشی از آن به عربی است، این درس را به صراحت بیان میکند: «کَالقَدَر یُعمِی الحَذَر». یعنی «تقدیر، احتیاط را کور میکند». وقتی فرمان الهی برای وقوع امری صادر شود، تمام راههای چاره، دوراندیشی و پیشبینی انسان بسته میشود. عقل او از کار میافتد و هر تدبیری که میاندیشد، به ضد خود تبدیل میشود. این یک اصل مهم در عرفان است که در برابر ارادهٔ مطلق الهی، عقل و احتیاط بشری محدود و ناتوان است.
- سبلت
- سبیل. در اینجا نماد غرور، تکبر و ابهت ظاهری است.
- قدر
- تقدیر، سرنوشت، قضای الهی.
- کالقدر یعمی الحذر
- عبارت عربی به معنای: «تقدیر، چشم احتیاط (و دوراندیشی) را کور میکند».
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.