Хондан› Дафтар 5› Достони он канизак, ки бо хари хотун шаҳват меронд ва ӯро чун бузу хирс омӯхта буд шаҳват рондани одамиёна ва кадуе дар қазиби хар мекард, то аз андоза нагузарад. Хотун бар он вуқуф ёфт, лекин дақиқаи кадуро надид. Канизакро ба баҳона ба роҳ кард, ҷои дур ва бо хар ҷамъ шуд бекаду ва ҳалок шуд ба фазиҳат. Канизак бегоҳ боз омад ва нола кард, ки эй ҷонам ва эй чашми равшанам, кир дидӣ, каду надидӣ, зикр дидӣ, он дигар надидӣ. «Кулл ноқисун малъун», яъне ҳар назару фаҳми ноқис малъун ва агар на ноқисони зоҳир ҷисм марҳуманд, малъун наанд бар хон «Лайса алал-ъамо ҳараҷ» нафйи ҳараҷ кард ва нафйи лаънат ва нафйи итобу ғазаб.› Байт 1335
M5:1335 — در ذکر کردی کدو را آن عجوز / تا رود نیم ذکر وقت سپوز
M5:1335
Маъно · به زبانِ تو — Забони шумо · AI
کنیزک برای کنترل و اندازهگیری، کدویی را بر آلت تناسلی خر قرار میداد تا در حین عمل جنسی، فقط بخشی از آن وارد بدنش شود و آسیبی نبیند.
این بیت جزئیات «تدبیر» و «حیلت» کنیزک را در داستان شرح میدهد. او که از شدت شهوت به همآغوشی با حیوان روی آورده، صرفاً تسلیم غریزهٔ کور خود نیست، بلکه برای حفظ جانش از نیروی ویرانگر و بیاندازهٔ حیوانی، از عقل و ابزار استفاده میکند. «کدو» در اینجا نماد همان «اندازه»، «حد» و «معرفت» است که غریزهٔ خام را مهار میکند و آن را قابل استفاده میسازد.
مولانا این داستان اروتیک و تکاندهنده را به عنوان یک تمثیل برای یک نکتهٔ دقیق عرفانی به کار میگیرد: نگاه سطحی و ناقص به مسائل روحانی میتواند مرگبار باشد. خاتون که بعداً این صحنه را میبیند، فقط صورت عمل (ذکر) را میبیند اما از حقیقت و تدبیر پنهان در آن (کدو) غافل است. او کل را نمیبیند و همین «نظر ناقص» او را به هلاکت میکشاند. این بیت، مقدمهای است برای نشان دادن تفاوت میان دیدن ظاهرِ یک امر و درک کردنِ باطن و شرایط آن. کنیزک با آنکه کاری خطاآلود میکند، اما چون «دقیقه» و ظرافت کار را میداند، زنده میماند، در حالی که خاتون با تقلیدی کورکورانه از همان عمل، نابود میشود.
- ذکر
- آلت تناسلی مرد
- عجوز
- پیرزن؛ در اینجا منظور همان کنیزک است
- سپوز
- فرو کردن، داخل کردن، عمل نزدیکی و آمیزش
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.