Хондан› Дафтар 5› Достони он канизак, ки бо хари хотун шаҳват меронд ва ӯро чун бузу хирс омӯхта буд шаҳват рондани одамиёна ва кадуе дар қазиби хар мекард, то аз андоза нагузарад. Хотун бар он вуқуф ёфт, лекин дақиқаи кадуро надид. Канизакро ба баҳона ба роҳ кард, ҷои дур ва бо хар ҷамъ шуд бекаду ва ҳалок шуд ба фазиҳат. Канизак бегоҳ боз омад ва нола кард, ки эй ҷонам ва эй чашми равшанам, кир дидӣ, каду надидӣ, зикр дидӣ, он дигар надидӣ. «Кулл ноқисун малъун», яъне ҳар назару фаҳми ноқис малъун ва агар на ноқисони зоҳир ҷисм марҳуманд, малъун наанд бар хон «Лайса алал-ъамо ҳараҷ» нафйи ҳараҷ кард ва нафйи лаънат ва нафйи итобу ғазаб.› Байт 1341
M5:1341 — جدّ را باید که جان بنده بود / زانک جد جوینده یابنده بود
M5:1341
Маъно · به زبانِ تو — Забони шумо · AI
این بیت میگوید که تلاش جدی و پیگیرانه همواره به نتیجه میرسد و کسی که با تمام وجود در پی چیزی باشد، سرانجام آن را پیدا خواهد کرد.
این بیت یک قاعدهی کلی و اخلاقی است که مولانا در میانهی داستان کنیزک و خاتون بیان میکند. خاتون به دلیل لاغر شدن بیدلیل خرش، مشکوک شده و تصمیم میگیرد با جدیت و سماجت تمام، علت را کشف کند. مولانا با این بیت، داستان را برای لحظهای متوقف میکند تا بر اهمیت «جدیت» و «کوشش» تأکید ورزد. پیام این است که ارادهی قوی و جستجوی خستگیناپذیر، کلید دست یافتن به حقیقت و رسیدن به هدف است. همانطور که خاتون با پیگیری مداوم، سرانجام راز کنیزک و خر را کشف میکند، هر سالکی نیز در راه معنوی یا هر انسانی در اهداف دنیوی، اگر با جان و دل بکوشد، به مقصود خود خواهد رسید. این اصل که «جوینده، یابنده است» یکی از مفاهیم کلیدی در ادبیات عرفانی برای تشویق سالک به ثبات قدم در مسیر سلوک است.
- جدّ
- کوشش، تلاش جدی، پشتکار
- جان بنده بود
- کنایه از اینکه با تمام وجود و از صمیم قلب در خدمت آن باشد، تسلیم کامل آن باشد.
- زانک
- زیرا که، برای اینکه
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.