Хондан› Дафтар 5› Достони он канизак, ки бо хари хотун шаҳват меронд ва ӯро чун бузу хирс омӯхта буд шаҳват рондани одамиёна ва кадуе дар қазиби хар мекард, то аз андоза нагузарад. Хотун бар он вуқуф ёфт, лекин дақиқаи кадуро надид. Канизакро ба баҳона ба роҳ кард, ҷои дур ва бо хар ҷамъ шуд бекаду ва ҳалок шуд ба фазиҳат. Канизак бегоҳ боз омад ва нола кард, ки эй ҷонам ва эй чашми равшанам, кир дидӣ, каду надидӣ, зикр дидӣ, он дигар надидӣ. «Кулл ноқисун малъун», яъне ҳар назару фаҳми ноқис малъун ва агар на ноқисони зоҳир ҷисм марҳуманд, малъун наанд бар хон «Лайса алал-ъамо ҳараҷ» нафйи ҳараҷ кард ва нафйи лаънат ва нафйи итобу ғазаб.› Байт 1362
M5:1362 — از طرب گشته بزان زن هزار / در شرار شهوت خر بیقرار
M5:1362
Маъно · به زبانِ تو — Забони шумо · AI
خاتون از شدت هیجان و شهوت، مانند بزی وحشی بالا و پایین میپرید و در آتش میل جنسی به خر، بیقراری میکرد.
این بیت اوج هیجان شهوانی و نابخردی خاتون را به تصویر میکشد. مولانا او را در حالتی حیوانی توصیف میکند؛ «بزان گشتن» یا مانند بز جستوخیز کردن، کنایه از شادیای است که عقل و وقار انسانی را زایل کرده و به حرکتی غریزی و سبکسرانه تبدیل شده است.
این تصویر، مقدمهای است برای فاجعهای که در پیش است. این شادی کور و بیمهار، ناشی از غلبهٔ شهوت است؛ شهوتی که حقیقت را وارونه جلوه میدهد و خطر مرگبار را به چشم او لذتی بینظیر مینمایاند. او در «شرار» یا جرقههای آتشین این شهوت اسیر شده و کاملاً «بیقرار» است. این بیقراری، همان عجله و بیدقتیای است که باعث میشود او به «کدو» (عقل و احتیاط) توجه نکند و کورکورانه خود را به هلاکت بیندازد. در نگاه مولانا، این زن نماد نفسی است که وقتی شهوت بر آن حاکم شود، زشتی را زیبایی میبیند و با پای خود به مسلخ میرود.
- طرب
- شادی و خوشی بسیار، وجد و سرور
- بزان گشتن
- مانند بز جستوخیز کردن، از شدت شادی بالا و پایین پریدن
- شرار
- جرقهٔ آتش، شعله
- بیقرار
- ناآرام، بیتاب، مضطرب
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.