Хондан› Дафтар 5› Достони он канизак, ки бо хари хотун шаҳват меронд ва ӯро чун бузу хирс омӯхта буд шаҳват рондани одамиёна ва кадуе дар қазиби хар мекард, то аз андоза нагузарад. Хотун бар он вуқуф ёфт, лекин дақиқаи кадуро надид. Канизакро ба баҳона ба роҳ кард, ҷои дур ва бо хар ҷамъ шуд бекаду ва ҳалок шуд ба фазиҳат. Канизак бегоҳ боз омад ва нола кард, ки эй ҷонам ва эй чашми равшанам, кир дидӣ, каду надидӣ, зикр дидӣ, он дигар надидӣ. «Кулл ноқисун малъун», яъне ҳар назару фаҳми ноқис малъун ва агар на ноқисони зоҳир ҷисм марҳуманд, малъун наанд бар хон «Лайса алал-ъамо ҳараҷ» нафйи ҳараҷ кард ва нафйи лаънат ва нафйи итобу ғазаб.› Байт 1390
M5:1390 — تو عذاب الخزی بشنو از نبی / در چنین ننگی مکن جان را فدی
M5:1390
Маъно · به زبانِ تو — Забони шумо · AI
مولانا به خواننده هشدار میدهد که از سرنوشت رسواکنندهی زن در داستان عبرت بگیرد و جان خود را قربانی امیال شرمآور و حیوانی نکند.
این بیت درست پس از توصیف مرگ هولناک و فضاحتبار خاتون به دست خر بیان میشود. مولانا بلافاصله از این داستان تکاندهنده یک نتیجهگیری اخلاقی و عرفانی ارائه میدهد و آن را به سطح بالاتری از معنا منتقل میکند.
عبارت «عذاب الخزی» مستقیماً از قرآن گرفته شده و به معنای «عذاب رسواکننده» است. مولانا با اشاره به کلام پیامبر (نبی)، به این هشدار وزن و اعتباری دینی میبخشد. او میگوید همانطور که پیامبران از عذاب خوارکنندهی آخرت خبر دادهاند، این داستان نیز نمونهای زمینی از چنان سرنوشتی است. «ننگ» در اینجا هم به عمل زشت و حیوانی خاتون اشاره دارد و هم بهطور کلی به تسلیم شدن در برابر شهوات پست نفسانی.
پیام اصلی این است که فدا کردن «جان» - که گوهری ارزشمند و الهی است - برای لذتی زودگذر و شرمآور، نهایت حماقت و خسران است. در ابیات بعدی، مولانا روشن میسازد که این داستان تمثیلی از نفس اماره (نفس بهیمی) است که اگر مهار نشود، انسان را به هلاکت و رسوایی ابدی میکشاند.
- عذاب الخزی
- عذاب رسوایی و خواری؛ عبارتی قرآنی.
- نبی
- پیامبر.
- فدی
- فدا، قربانی.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.