Хондан› Дафтар 5› Достони он канизак, ки бо хари хотун шаҳват меронд ва ӯро чун бузу хирс омӯхта буд шаҳват рондани одамиёна ва кадуе дар қазиби хар мекард, то аз андоза нагузарад. Хотун бар он вуқуф ёфт, лекин дақиқаи кадуро надид. Канизакро ба баҳона ба роҳ кард, ҷои дур ва бо хар ҷамъ шуд бекаду ва ҳалок шуд ба фазиҳат. Канизак бегоҳ боз омад ва нола кард, ки эй ҷонам ва эй чашми равшанам, кир дидӣ, каду надидӣ, зикр дидӣ, он дигар надидӣ. «Кулл ноқисун малъун», яъне ҳар назару фаҳми ноқис малъун ва агар на ноқисони зоҳир ҷисм марҳуманд, малъун наанд бар хон «Лайса алал-ъамо ҳараҷ» нафйи ҳараҷ кард ва нафйи лаънат ва нафйи итобу ғазаб.› Байт 1418
M5:1418 — ظاهرش دیدی سرش از تو نهان / اوستا ناگشته بگشادی دکان
M5:1418
Маъно · به زبانِ تو — Забони шумо · AI
تو تنها به ظاهر عمل توجه کردی و از حقیقت و راز پنهان آن غافل ماندی؛ پیش از آنکه به استادی و مهارت برسی، اقدام به کاری کردی که در آن تخصص نداشتی و به همین دلیل هلاک شدی.
این بیت بخشی از نوحهی کنیزک بر سر جنازهی خاتون است. خاتون با دیدن رابطهی کنیزک با خر، تنها به تقلید ظاهری و سطحی از آن عمل دست زد، اما از «راز» و نکتهی کلیدی آن — یعنی کدویی که کنیزک برای کنترل و ایمنی به کار میبرد — غافل ماند. این غفلت او را به هلاکت کشاند.
مولانا از این داستان نتیجهای عمیقتر میگیرد: بسیاری از افراد در سلوک معنوی یا هر حرفهی دیگری، تنها به پوستهی اعمال و رفتار بزرگان و استادان نگاه میکنند و بدون درک باطن، حکمت و شرایط آن، به تقلید کورکورانه میپردازند. «دکان گشودن پیش از استاد شدن» کنایهای است از ادعای مهارت و دست به کار شدن بدون طی کردن مراحل لازم برای کسب دانش و تجربه. این کار نه تنها به خود شخص آسیب میزند، بلکه میتواند دیگران را نیز گمراه کند. این بیت هشداری است در برابر سطحینگری و شتابزدگی در راهی که نیازمند معرفت عمیق و استادی است.
- سِر
- راز، باطن، حقیقت پنهان
- اوستا
- استاد، ماهر، متخصص
- بگشادی دکان
- کنایه از شروع به کار کردن یا ادعای استادی کردن است.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.