M1:1581 — قصهٔ طوطی جان زین سان بود / کو کسی کو محرم مرغان بود

این بیت، داستان روح انسان را به داستان طوطی تشبیه می‌کند. همان‌طور که یک طوطی در قفس، نیازمند کسی است که زبانش را بفهمد، «طوطیِ جان» نیز در قفس تن اسیر است و در جستجوی یک «مَحرم» است؛ یعنی یک عارف یا انسان کامل که زبان حال و اسرار درونی او را درک کند.

مولانا با این پرسش که «کو کسی کو محرم مرغان بود؟»، حسرت و غربتِ روحی را بیان می‌کند که در این عالم مادی تنهاست و کسی را برای همدلی و هم‌زبانی نمی‌یابد. «مرغان» در اینجا استعاره از ارواح پاک و اولیای الهی است که به زبان معنوی سخن می‌گویند. این بیت مقدمه‌ای است برای توصیف مقام والای چنین روحی که در ظاهر ضعیف و ناتوان به نظر می‌رسد (همچون «مرغی ضعیف» در بیت بعد)، اما در باطن، عظمتی همچون سلیمانِ نبی دارد و ناله‌اش آسمان‌ها را به لرزه درمی‌آورد.