M1:1618 — جهل آید پیش او دانش شود / جهل شد علمی که در منکر رود

این بیت تقابل میان تأثیر «انسان کامل» و «انکر» (شخص ناباور و ناقص) را به اوج می‌رساند. مولانا بیان می‌کند که تأثیر معنوی و کیمیاگرانه‌ی مرد حق چنان است که حتی جهل و خطا را به دانش و بصیرت تبدیل می‌کند. حضور او ماهیت چیزها را دگرگون می‌سازد، همان‌طور که در بیت‌های قبل خاک در دست او زر می‌شد.

در مقابل، دانشی که در اختیار فردی قرار می‌گیرد که حقیقت را انکار می‌کند یا از نظر روحی ناقص است، نه تنها به کار نمی‌آید، بلکه به جهلی عمیق‌تر و خطرناک‌تر تبدیل می‌شود. این علم به ابزاری برای جدل، فریب، و تقویت خودبینی تبدیل شده و صاحبش را از حقیقت دورتر می‌کند. بنابراین، ارزش دانش به خودی خود نیست، بلکه به ظرفیت و نیت کسی است که آن را به کار می‌برد. علم در دست منکر، حجابی بر روی حقیقت می‌شود، در حالی که جهل در محضر عارف، زمینه‌ای برای شکوفایی معرفت می‌گردد.