M1:1867 — آن اثر هم روزها باقی بوَد / مایهٔ کبر و خِداع جان شود

مولانا در این بخش از مثنوی، خطرات ستایش و تحسین دیگران را برای سالک روشن می‌سازد. او استدلال می‌کند که همان‌طور که اثر یک انتقاد یا دشنام تلخ، حتی اگر بدانی از روی کینه و حسادت است، تا روزها دلت را می‌سوزاند، اثر ستایش شیرین نیز به همان اندازه در جان باقی می‌ماند.

این بیت به طور مشخص بیان می‌کند که تأثیر ستایش، زودگذر نیست. این اثر در درون انسان ته‌نشین می‌شود و به تدریج به «مایه» یا خمیرمایهٔ دو بیماری خطرناک روحی تبدیل می‌گردد: کبر (خود را برتر از دیگران دیدن) و خِداع جان (فریب دادن خود و باور کردن تصویری غیرواقعی از خویشتن). ستایش، نفس انسان را باد می‌کند و او را از دیدن عیب‌های خود کور می‌سازد. در ابیات بعدی، مولانا توضیح می‌دهد که چون ستایش شیرین است، ما متوجه این اثر مخرب و پنهان آن نمی‌شویم، برخلاف انتقاد که به خاطر تلخی‌اش، تأثیر منفی آن را فوراً حس می‌کنیم.