M1:2747 — دید قومی در نظر آراسته / قوم دیگر منتظر بر خاسته

این بیت، صحنه‌ای زنده از بارگاه خلیفه در بغداد را به تصویر می‌کشد. مرد عرب که از بیابان آمده، با دیدن این صحنه، عظمت و بخشندگی بی‌کران خلیفه را درمی‌یابد. مولانا با این تصویر، درگاه خلیفه را به یک «قیامت کوچک» تشبیه می‌کند که در آن، همگان برای دریافت پاداش و رحمت گرد آمده‌اند.

دو گروهی که توصیف می‌شوند، نماد دو حالت مختلف انسان‌ها در برابر رحمت الهی یا یک قدرت بخشنده‌ی مطلق هستند:

• گروه اول («در نظر آراسته»): اینان کسانی هستند که به فیض و عنایت رسیده‌اند. درخواستشان پذیرفته شده، خلعت و پاداش گرفته‌اند و اکنون با ظاهری زیبا و رضایتمند، نتیجه‌ی لطف را به چشم می‌بینند. این گروه، نماد واصلان و کسانی است که به مقصود رسیده‌اند.

• گروه دوم («منتظر بر خاسته»): اینان حاجتمندانی هستند که هنوز در صف انتظارند. «بر خاسته» بودنشان نشان از امید، آمادگی و اشتیاقشان برای دریافت رحمت دارد. آن‌ها با امیدواری به پا ایستاده‌اند تا نوبتشان فرا رسد.

این بیت، پویایی و جریان بی‌وقفه‌ی فیض و بخشش را در آن درگاه نشان می‌دهد؛ رحمتی که همواره در حال جاری شدن است و همواره طالبانی دارد.