M1:2789 — تا زنید آن کیمیاهای نظر / بر سر مسهای اشخاص بشر

این بیت بخشی از ستایش پرشور یک اعرابی بادیه‌نشین از کارگزاران دربار خلیفه است. او که برای دریافت هدیه‌ای مادی آمده، چنان تحت تأثیر شکوه معنوی درباریان قرار گرفته که آنها را صاحب «نگاه کیمیاگر» می‌خواند.

در ادبیات عرفانی، «کیمیا» دانش یا ماده‌ای افسانه‌ای است که فلزات پست مانند «مس» را به «زر» (طلا) تبدیل می‌کند. مولانا در اینجا این استعاره را برای توصیف قدرت تحول‌بخش اولیای الهی به کار می‌برد. «مسِ اشخاص بشر» کنایه از انسان‌های معمولی، با کاستی‌ها و نقص‌های وجودی‌شان است. «کیمیاهای نظر» نیز اشاره به نگاه نافذ و روحانی مردان حق دارد که می‌تواند ماهیت درونی افراد را دگرگون کند و وجود خاکی و ناقص آن‌ها را به کمال معنوی برساند.

اعرابی با این بیت در واقع می‌گوید که وظیفه و شأن شما درباریان، نه فقط بخشش‌های مادی، بلکه تربیت و تعالی بخشیدن به انسان‌ها از طریق نیروی معنوی نگاهتان است. این نگاه، همچون کیمیا، مس وجود را به طلای ناب بدل می‌سازد.