M1:407 — تا که روزش واکشد زان مرغزار / وز چراگاه آردش در زیرِ بار

مولانا در ابیات پیشین، خواب را به مرتعی سرسبز تشبیه کرده است که «اسبِ جان» برای استراحت و رهایی موقت به آن پناه می‌برد. در این حالت، روح از بار سنگین جسم و خودآگاهی دنیوی آزاد است، همان‌طور که اسبی را از زیر زین و افسار رها می‌کنند تا در چمنزاری بچرد.

این بیت (۴۰۷) لحظه‌ی بیدار شدن را توصیف می‌کند. «روز» در اینجا فقط طلوع خورشید نیست، بلکه نماد بازگشت به دنیای کار، مسئولیت و خودآگاهی است. این روز، همچون یک صاحب اسب، روح را از آن «مرغزار» و «چراگاه» رؤیایی بیرون می‌کشد و دوباره آن را «زیرِ بار» می‌آورد. این «بار» همان وظایف روزمره، رنج‌ها، اندیشه‌ها و تعلقاتی است که در بیداری بر دوش ما سنگینی می‌کند.

بنابراین، این بیت تقابل میان آزادی روحانی در خواب و اسارت در بیداری را به تصویر می‌کشد. مولانا با حسرتی لطیف به این بازگشتِ اجباری اشاره می‌کند و در ابیات بعدی آرزو می‌کند که ای کاش این رهایی، مانند خواب اصحاب کهف، طولانی‌تر می‌بود تا روح از «طوفانِ بیداری و هوش» در امان بماند.